De Week Van De Toegankelijkheid

Misschien heb je het gezien, misschien is het je volledig ontgaan, maar elke ondernemer zou deze week na moeten denken over toegankelijkheid. Of simpel gezegd, de toegang tot je producten, diensten, digitale- en fysieke omgeving, voor mensen met een handicap of chronische ziekte. Uit onderzoek bleek dat webshops dat duidelijk niet zijn, en dat is vanuit ondernemersperspectief geen slimme zet, toch?

Elke ondernemer is opzoek naar klandizie, we moeten immers allemaal overleven, en zonder tevreden klanten is je levensduur maar beperkt houdbaar. Dus alles draait om de klant, het liefst klanten die tevreden zijn, klanten die andere mensen doorverwijzen, en uiteraard zelf ook terug blijven komen. Misschien heb je er nog niet vaak bij stil gestaan, toch is het internet voor veel mensen met een handicap de deur naar vrijheid van bewegen, mits deze websites toegankelijk zijn. En dan hebben we het niet over een paar mensen, maar over 15 tot 20% van de Nederlandse bevolking, ofwel de grootste minderheid in onze samenleving. Die kan je toch niet zomaar terzijde schuiven.......

Blind Winkelen

Als blinde of slechtziende is het vaak een behoorlijke uitdaging om te winkelen, ben je alleen dan is het al helemaal een gok waar je mee thuiskomt. Toch is het voor iemand met een visuele beperking net zo belangrijk om er goed uit te zien als voor ieder ander. Dan is het fijn om een webwinkel te kunnen bezoeken, eentje waar bij elke foto een beschrijving van het model, de kleur, print, etc. staat. Dan kan je namelijk zelf bedenken of je dat leuk zou vinden, dus eigenlijk gewoon onafhankelijk shoppen, en is dat niet wat we allemaal het liefste doen?

Shoppen moet je ook alleen kunnen doen!

Ik vindt het als slechtziende prettig om online te kunnen winkelen, het scheelt me veel energie en gedoe. Natuurlijk is een winkel instappen ook heel prettig, dan kan je de stoffen voelen, de kleuren in je opnemen, maar aan de andere kant is het ook enorm vermoeiend. Dus als ik echt iets nodig heb, als ik iets specifieks zoek, dan ga ik toch echt naar de webwinkel die de beste beschrijvingen geeft. Maar helaas zit er vrijwel nergens alt tekst achter de plaatjes. Dus moet je het doen met de beschrijvingen van de webwinkels die het wel goed beschrijven. 

Andere Beperkingen en Handicaps

Ook voor andere mensen met een handicap zijn er meerdere obstakels, denk aan pashokjes waar je met je rolstoel niet in kan. Of waar geen mogelijkheden zijn om je staande te houden als je slecht ter been bent. Of wat denk je van winkelen als je doof bent en je maar niet uitgelegd krijgt dat je toch echt een jeans met een hoge taille zoekt. Dat zijn zomaar even een paar voorbeelden die mij te binnen schieten.

Is Digitale Toegankelijkheid Echt Noodzakelijk?

Ontoegankelijke websites vormen een
onneembare barrière!

Nu kan je denken, tja het is maar een webshop, je kan toch hulp vragen? Of, het is toch juist gezellig om samen te winkelen? Ja natuurlijk is het leuk om samen te winkelen, maar als je altijd om hulp moet vragen is het niet meer leuk. Want het gaat echt alleen niet om de webwinkel, het gaat ook om het bestellen van je boodschappen, het invoeren van je meterstanden bij de energiemaatschappij, of het vergelijken van de beste verzekering. 

Bijna al deze sites hebben grote problemen omdat men toegankelijkheid geen prioriteit geeft. Dat terwijl het zo makkelijk is, neem dit lijstje erbij en draag bij aan digitale toegankelijkheid. Om er zo voor te zorgen dat je website gewoon voor iedereen toegankelijk wordt. Want ook digitale toegankelijkheid staat op de agenda voor het implementatie plan voor het VN Verdrag, gewoon omdat het erbij hoort als we Nederland voor iedereen toegankelijk willen maken! 

Het VN Verdrag is geen sta in de weg, het is de weg naar inclusie!

Loon berekenen

De Kamerbrief over de loonsdispensatie die staatssecretaris van Ark schreef, en afgelopen dinsdag naar de Kamer stuurde, voelde als een stomp in mijn maag. Eentje die je na een paar dagen nog voelt, eentje die je precies raakt op het punt waar je al die jaren voor hebt gestreden. Het meest pijnlijke was 1 zin, namelijk “Het VN Verdrag staat er aan het beginsel aan in de weg dat er maatregelen worden genomen die de mogelijkheden van arbeidsbeperkten verzwakken om op gelijke voet met anderen deel te nemen aan de maatschappij.” (p. 14) Met een verwijzing naar artikel 4 (gelijke economische en sociale rechten). Wat mij stilzet bij de vraag: "Hebben jullie nu echt niet begrepen wat inclusie inhoudt?"

Er is namelijk een hele goede reden dat het VN Verdrag speciale maatregelen inperkt, niet omdat mensen moeten worden uitgesloten, maar juist om mensen in te sluiten. Mensen met een handicap afhankelijk houden van regelingen, loondispensatie, loonkostensubsidie, of wat dan ook, is namelijk geen gelijkwaardige positie op de arbeidsmarkt, het maakt tweederangsburgers. Natuurlijk, ik zal als laatste zeggen dat werkgevers alle kosten zelf moeten dragen, omdat dat niet realistisch is, maar waarom moet dat via de arbeidsgehandicapte? Waarom niet via de belasting?

Klinkt dat te simpel?

Misschien klinkt het wat simpel in de oren, maar als we gelijkwaardigheid nastreven (i.p.v. het huidige inperken van de kosten voor gehandicapten), dan moeten we mensen met een handicap ook als volwaardige burgers gaan zien. We moeten verder kijken dan alleen de feitelijke productieve bijdrage (die meestal lager ligt), maar ook kijken naar de sociale kant van het in dienst nemen van mensen met een handicap. Denk hierbij aan voordelen als: a) binnenhalen van creatief en innovatief talent, ook bevorderend voor de kennis over toegankelijkheid b) positieve effecten op de arbeidsmoraal, op samenwerking en efficiëntie, c) een organisatie die een afspiegeling van de maatschappij vormt.

Tegenover de feiten dat het in dienst nemen van een arbeidsgehandicapte lang niet zo duur is als men vaak denkt: a) de gemiddelde werkplekaanpassing kost 500$ per jaar, b) afname kortdurend verzuim onder medewerkers, c) opgedane ervaring om medewerkers na langdurige ziekte of een ongeval, weer in dienst te nemen en daarmee talent voor de organisatie te behouden. Dit zijn belangrijke punten om de personeelskosten niet te ver uit de klauwen te laten lopen. Zeker voor MKB bedrijven, die zoveel moeite hebben om langdurig zieke medewerkers weer terug naar arbeid te krijgen, met alle kosten van dien.

Compensatie voor kosten

Natuurlijk, mensen met een handicap in dienst nemen brengt op individueel niveau extra kosten met zich mee, hiervoor kunnen we prima een minder zware administratieve last bedenken. Heel simpel, maak van werkplekaanpassingen een aftrekpost voor ondernemers, koppel daar een korting op de belasting aan (waarbij dus ook jobcoaching, gebaren tolken, schrijftolken, etc. onder werkplekaanpassingen moeten vallen). Allemaal elementen om gelijkwaardige prestaties te verhogen, en dus de productiviteit van individuele medewerkers.

Belasting teruggave

Daarnaast zijn er natuurlijk ook mensen met een handicap zonder werkplekaanpassingen, zij werken vaak minder uren. Hiervoor zou korting op de loonkosten via de belasting kunnen worden geregeld. Wat hiervoor nodig is, ja het is niet anders, dat je zelf aangeeft een handicap te hebben, en dat je je werkgever deze laat registreren zodat de belastingvoordelen kunnen worden ingezet. Dat is een stukje verantwoordelijkheid wat wij zelf (als medewerkers met een handicap) op ons moeten nemen. Want alleen door alle benodigde informatie te delen, is het mogelijk om optimaal te presteren, en daarmee dus ook het beste uit jezelf te halen.

Gelijkwaardigheid, begint met inclusie in plaats van nieuwe hokjes creëren!

Laten we nu maar eens gewoon stoppen met al die complexe regelingen, waar werkgevers gek van worden. Waar mensen met een handicap eerder de dupe van zijn, omdat ze nog verder van de arbeidsmarkt komen te staan, door allerlei regelingen die hen juist een bijzonderheid maken. Laten we het VN Verdrag, en dan specifiek artikel 4, 5, 27 en 28 nu eens realiteit maken. Mensen met een handicap economische zelfstandigheid (art 28) bieden, een gewone baan en eerlijk salaris (art 27), met alle voordelen die ieder ander daar ook bij mag ontvangen (art 5). Waarbij dus zeker ook pensioenrechten (art 4) horen, en dus volwaardig onderdeel van de arbeidsmarkt!

En daarmee tegelijk de werkgevers minder administratieve lasten te bieden, omdat het een kwestie wordt van de bonnetjes op een andere plek in de aangifte verwerken, de juiste vinkjes aanzetten en dus gewoon een goede administratie bijhouden. Dat zou voor iedereen zoveel makkelijker zijn, dan het VN Verdrag een sta in de weg te noemen en mensen met een handicap tot tweederangs burgers te maken!

Inclusie zonder toegankelijkheid, als een oceaan zonder water

De golven van een oceaan met water

Al werkend aan de tekst voor een presentatie, kwam het volgende bij mij op:

"Without water no oceans, without accessibility no inclusion"

En simpel gezegd is het ook zo, want hoe kunnen we spreken over een inclusieve samenleving, als deze niet toegankelijk is voor iedereen?

Eigenlijk zouden we onszelf de volgende vraag moeten stellen:

"Zou je kunnen leven met een oceaan zonder water? Dan kan je ook niet leven in een wereld zonder toegankelijkheid!"

Om inclusief te ondernemen is toegankelijkheid hierbij een essentieel onderdeel, want je kan geen inclusief personeelsbeleid nastreven als je bedrijf niet fysiek en/of digitaal toegankelijk is voor medewerkers met een handicap. En uiteraard geldt dit ook voor klanten, want voor hen geldt het zelfde, zie je mensen met een handicap als klant dan moet je hen ook toegang bieden tot je services en diensten.

"Bescherming is noodzakelijk!"

Net als een oceaan beschermt moet worden om het water gezond en leefbaar te houden, heeft inclusie bescherming nodig om toegankelijkheid te kunnen waarborgen en leefbaarheid te creëren. Inclusie is eigenlijk gewoon een ecosysteem, het vraagt onderhoud, het vraagt een prettige en gezonde leefomgeving, het vraagt om duidelijke kaders wat een gezonde en toegankelijke samenleving inhoudt.

Dit maakt wetgeving noodzakelijk, niet de slappe, vage voornemens en nota's die niets opleveren. Nee, het moet gaan om duidelijke wetgeving, zoals de European Accessibility Act. Een wet waarin helder staat waar een ieder aan moet voldoen, wat toegankelijkheid is, en dat er een prijskaartje aan hangt als je je niet aan de wet en regelgeving houdt. Dat prijskaartje moet dan ook terugvloeien in de verbetering van toegankelijkheid in Nederland.

"Als de vervuiler moet betalen, moet de uitsluiter ook betalen!"

Want pas dan zal er echte inclusie ontstaan, geen slap plan of vage doelstelling, waarmee de iedereen mee kan doen waar hij/zij zin in heeft. Maar duidelijke kaders, zodat mensen actief kunnen participeren, economische zelfstandigheid opbouwen en daarmee zelf zijn/haar leven koers geven ongeacht handicap of beperking!

We hebben nooit klachten gehad!

Vaak gehoord, "Waarom moeten we dat doen, er zijn nooit klachten geweest?" of "Nee hoor, we hebben ons laten informeren en het is goed zo!" of misschien zelfs, "Ik heb nooit gehandicapte klanten, dus waarom zou ik iets aanpassen?" Het zijn zomaar een paar opmerkingen die ik regelmatig hoor, als het over toegankelijkheid gaat. En als er wel naar toegankelijkheid wordt gekeken, is het vaak gebruik maken van advies en de toepassing afhankelijk van de kennis in de organisatie, al dan niet goed toegepast.

Een mooi voorbeeld 

NS kondigde eind oktober vol trots aan dat alle stations toegankelijk zijn voor blinden en slechtzienden, overal zouden geleidelijnen, of ook wel gidslijnen genoemd, aanwezig zijn. En ja, ze zijn er ook bijna overal, maar de vraag is in hoeverre ze ook echt goed zijn aangelegd? Want daar blijkt het hier en daar nog flink aan te schorten, ik merk dat zelf ook regelmatig op bijvoorbeeld station Bijlmer Arena. Maar het kan erger....

Misser in geleidelijnen op station
Den Bosch. 

Een beetje toegankelijkheid bestaat niet!

Zoals zichtbaar op deze foto, loopt de geleidelijn niet recht, om precies te zijn is het 'obstakel' niet verplaatst zoals trots werd gemeld. Maar is de lijn om het obstakel heen gelegd. Zonder keuzepunten (tegels die afwijking in route aangeven), met verspringing en als bonus geen stopvlak waardoor je weet dat de check-uit/in paal het 'obstakel' vormt......

Zoals je het leest, is dit toch een behoorlijke misser, want het stopvlak ligt dus buiten de looproute van de geleidelijn. Hoe weet je nu als blinde waar die verrekte paal is als er niet toevallig iemand uit-checkt zodat je op de piepjes af kan gaan....... Laat staan dat je doof-blind bent, dan is op dit station geen paal te vinden.......

Er zijn geen klachten, maar we hebben wel een formulier! 

Gelukkig heeft NS wel een meldforumier, hoewel ik niet weet of deze toegankelijk is omdat ik zelf (gelukkig nog) geen screen reader gebruik. Waar ik wel met de tab doorheen kan navigeren, maar of het voldoet aan digitale noodzakelijkheden? Ik hoor het graag..... Want @NS_Online (Twitter support) dacht dat ik afgesloten via een wachtwoord bedoelde, toen ik vroeg naar de toegankelijkheid van het formulier......

Toegankelijkheid is een vak!

Zoals ik al vaker heb geschreven, toegankelijkheid is een vak, je moet weten waar je mee bezig bent en er moeten keuzes worden gemaakt als het gaat om prioriteit. Vooral dat laatste is noodzakelijk, pas als toegankelijkheid prioriteit krijgt gaat het voor de wensen van architecten, voor op snelle ontoegankelijke oplossingen, voor de goedkoopste optie, etc. Het is noodzakelijk om van toegankelijkheid prioriteit te maken, want voor elk bedrijf zijn mensen met een handicap ook klanten. En de klant is koning, dus waarom niet de klant met een handicap?

Als je met de inleidende vragen speelt, denk dan eerst eens na over de volgende vragen:

1. Is mijn dienst/product toegankelijk voor klanten met een handicap?
2. Zijn er alternatieven voor mijn diensten/producten?
3. Wat doen concurrenten?
1. Doen ze niks, mooie niche in de markt
2. Doen ze wel, dan hebben zij de klanten en jij niet
4. Zoek advies of trek een expert aan:
1. Voor grote bedrijven loont een interne adviseur, mits deze voldoende bevoegdheden heeft
2. Voor kleine bedrijven, er zijn veel ZZP'ers actief
5. Ga aan de slag en maak van toegankelijkheid prioriteit

Want ook al had je nooit klachten, wedden dat er veel klanten zijn die je deur voorbij liepen of tegen problemen aanliepen. Klanten die niet klaagden, maar wel heel bij zijn met oplossingen, inclusief de prachtige reputatie die dit met zich meebrengt! Simpelweg omdat het leven ook voor hen een stuk makkelijker wordt, en dat is best fijn als je dag vol met extra uitdagingen zit!! 

Verandering zit ook in jezelf!

Logo 3rd  International Disabilities
Conference, Amsterdam 2017

Ik ben me aan het voorbereiden op een presentatie die ik eind dit jaar mag houden op het congres van Disability Studies in Nederland, DSiN, in het eerste weekend van december. Naar aanleiding van mijn paper, 'Corporate Inclusion and Accessibility' wilde ik uiteraard ook een korte introductie doen. Waarbij ik uit wil leggen waarom ik de hoofdrol in het vormgeven van inclusie bij het bedrijfsleven zie, in plaats van bij de overheid. In het kader van het thema, The Art of Belonging, biedt deze introductie meer dan alleen een inkijkje in mijn achtergrond.....

Vanmorgen (zondag 8-10) verwees Feike Sijbesma CEO van DSM bij Buitenhof, naar de hoofdrol van het bedrijfsleven bij de transformatie naar een duurzame economie. In relatie tot het beleid van dit nieuwe kabinet, wat niet eens de doelstellingen uit het Parijs-akkoord gaat halen. Is dat vreemd?, nee dat is het niet. Bedrijven worden gewaardeerd op hun producten, spelen in op sociale, maatschappelijke en economische veranderingen omdat zij hier hun bestaansrecht uit halen. De waardering van de klant is immers direct te voelen. Ten opzichte van de (gemiddeld) bijna 4 jaarlijkse gang naar het stemhokje voor de Tweede Kamer verkiezingen.

De politiek is niet zaligmakend

In 2008 stortte ik me met veel plezier in de politieke strijd voor eerlijke kansen voor mensen met een handicap op de arbeidsmarkt. In 2010 werd ik lobbyist voor een organisatie die zich inzette voor Wajongers en andere jonggehandicapten. Ik heb, in samenwerking met velen, mooie resultaten mogen behalen. Van aanpassingen in de uiteindelijke wetgeving, tot het initiëren van maatschappelijke platformen om inclusief werkgeverschap* vorm te geven. 

Toch ligt de verandering niet in de politiek, de verandering ligt toch echt bij de werkgevers die inclusief werkgeverschap vormgeven. Ik realiseerde me dit vooral in de periode 2012-2015, toen steeds meer werkgevers actief aan de slag gingen, terwijl de wetgeving nog niet rond was. Al in die periode begon ik mezelf, als freelancer, meer en meer te focussen op werkgevers en ondernemers. Zoekend naar een mooi pakketje, de voordelen waarmee bedrijven inclusie tot een bedrijfsstrategie konden ombuigen.....

Verandering vraagt tijd

Ik realiseerde me, voordat het VN Verdrag** in juni 2016 door de Eerste Kamer werd aangenomen, dat deze stemming Nederland niet direct zou veranderen. Maar wat ik me wel realiseerde, was eigenlijk precies wat ik al die jaren al had geleerd. De hoofdrol van het bedrijfsleven om dit ook echt vorm te geven! Wat mij vleugels gaf, als het ging om het zoeken naar mogelijkheden, om van mijn missie mijn dagelijks werk te maken. Want ik wilde niets liever.......

Afgelopen juni, onderweg
naar mijn eerste internationale
congres, namens ING

Inmiddels werk ik 6 maanden aan inclusief ondernemen, accessibility, binnen ING Bank. Wat misschien nog niet zo zichtbaar is, maar dat komt vooral omdat verandering tijd vraagt. Om tot inclusief ondernemen te komen moeten er veel dingen veranderen, van maatschappelijke beeldvorming tot aan klantpositie, van processen tot praktische uitvoerbaarheid en nog veel meer elementen. Dus als je denkt dat het VN Verdrag nog niets heeft veranderd, dan vraag ik je vooral om nog een beetje geduld op te brengen. De veranderingen zullen in de komende jaren steeds zichtbaarder worden, want alleen in sprookjes kan een hamer plots de wereld veranderen! 

*Inclusief werkgeverschap - werkgevers die actief banen beschikbaar stellen voor mensen met een handicap binnen reguliere vacatures, inclusief ruimte voor aanpassingen.
** VN Verdrag - het UN CRPD (Convention on the Rigths of People with Disabilities), of VN Verdrag voor de rechten mensen met een handicap, is op 14 juli 2016 door de Eerste Kamer aangenomen en op 14 juli 2016 bekrachtigd door de VN in New York. 

De achterstand ombuigen

Afgelopen week kreeg ik kritiek op het economiseren van mensen met een handicap, omdat economiseren exclusie zou inluiden. Zoals je als lezer vast zal begrijpen, ik ben het hier niet mee eens. Vooral niet gezien ik de nuance aanbracht tussen mensen die (deels) kunnen werken en mensen die dat niet kunnen. Als ik het over de economische waarde heb, heb ik het dan ook over de eerste groep, want zij kunnen wel degelijk bijdragen aan de economie.

Vorige week schreef ik dat ik graag de economische waarde van mensen met een handicap zou zien. Hierbij het ik het dus over de meerwaarde die mensen met een handicap hebben door te werken, doordat zij hun talenten inzetten ten bate van de Nederlandse economie. Iets wat nu helaas te weinig gebeurt, niet omdat mensen niet willen, maar omdat bedrijven hier niet op zijn ingericht en de maatschappij hier nog niet klaar voor is.

Investeren in toegankelijkheid

Op dit moment is het nog kostbaar om mensen met een handicap op de werkvloer op te nemen, vooral omdat er vaak aanpassingen nodig zijn. Deze kunnen digitaal of fysiek van aard zijn, en uiteraard ook de hoeveelheid uren spelen hierbij een belangrijke rol. De kosten voor digitale toegankelijkheid kunnen drastisch naar beneden, als bedrijven hun systemen al bij voorbaat toegankelijk laten bouwen. voor elke euro die je investeert in toegankelijke ICT, bespaar je 1000 euro aan reparatie/aanpassingskosten om ICT toegankelijk te maken. Kortom, toegankelijk bouwen biedt zowel perspectief voor klanten als eigen medewerkers.

Dit geldt ook voor fysieke toegankelijkheid, de kosten van aanpassingen zijn enorm. Terwijl van het begin af aan toegankelijk bouwen eigenlijk geen extra kosten met zich meebrengt. Natuurlijk zijn de kosten voor 2 parttimers hoger als voor 1 fulltimer, aan de andere kant is de productiviteit van een parttimer in veel gevallen hoger als een fulltimer en zijn er steeds meer mensen die parttime werken omdat zij andere zorgtaken naast hun werk hebben. Ofwel eigenlijk is parttime werken een maatschappelijke trend aan het worden!

Economische waarde

De economische waarde van mensen met een handicap is complex. Enerzijds zijn er uiteraard de kosten, maar anderzijds ook de onbetaalbare kennis die zij meenemen om klanten met een handicap optimaal te kunnen bedienen. Het is niet voor niets dat bedrijven als Microsoft sterk inzetten op het aannemen van mensen met een handicap, omdat zij bij kunnen dragen aan de toegankelijkheid van de software van Microsoft. Het is gewoon slimme business in een wereld waarin steeds meer ouderen met hun gebreken deelnemen aan de maatschappij en langer moeten werken.

Bovendien is toegankelijkheid ook heel handig voor mensen die niet gehandicapt zijn, denk aan de Google assistent, of je smartphone die je kan vertellen wat jij wilt omdat je je scherm niet kan lezen in de zon. Zoveel dingen die je dagelijks gebruikt hebben hun oorsprong in het toegankelijker maken van de wereld voor mensen met een handicap. 

Alleen al deze voordelen, de voordelen voor bedrijven, de voordelen van het inperken van de aanspraak op uitkeringen omdat mensen deze niet meer nodig hebben, het geld dat zij kunnen spenderen omdat ze werken en bovenal de innovatieve ontwikkelingen die aandacht voor toegankelijkheid met zich meebrengen. Maken toch dat mensen met een handicap van onschatbare economische waarde zijn! 

De achterstand inlopen

Er gaan veel discussies rond over het uitblijven van resultaten implementatie VN Verdrag, over de overheid die achterloopt bij de uitvoering garantiebanen. En uiteraard de financiële positie van mensen met een handicap. En ja, deze is vaak slechter, zelden een baan, een uitkering, hoge zorgkosten, hoge woonkosten, hoge eigen bijdragen, hoge.... Het hebben van een handicap is niet goedkoop, het leven met een handicap is dat ook niet. Maar waarom hebben we het altijd over de kosten???

In Nederland zien we mensen met een handicap altijd nog als zorgpost, zelfs nu het VN Verdrag voor gelijke rechten is geratificeerd. Maar eigenlijk is het ook wel te verwachten, een verdrag veranderd de maatschappij niet, dat neemt veel meer tijd in beslag. En juist daar ligt de kern van alle problemen, om mensen met een handicap als economische waarde te gaan zien, is het noodzakelijk om afstand te nemen van de gehandicapte als zorg-vragende-kostenpost.

Anders kijken

Om op maatschappelijk niveau echt iets te kunnen veranderen aan de positie van mensen met een handicap, is het noodzakelijk om gehandicapten als mensen te gaan zien. Als economische entiteiten met verdiencapaciteit. Natuurlijk hoort hier wel een kanttekening bij, een deel van de gehandicapten zal dit potentieel nooit behalen omdat zij simpelweg onvoldoende verdiencapaciteit op kunnen brengen.

We moeten dus gaan kijken naar mensen met een handicap, mensen die kunnen werken binnen hun eigen mogelijkheden. Mensen met behoeften, van dagelijkse boodschappen tot een leuke vakantie of eigen woning. Gewoon zoals iedereen ze wenst, want we hebben allemaal wensen en daar werken we voor. Waarom zouden we die mogelijkheden niet bieden aan mensen met een handicap?

De rol van de overheid en bedrijven

Om mensen met een handicap als economische waarde te gaan zien, is het ten eerste belangrijk dat de overheid hen ook gewoon als burgers en niet als zorgvragers gaat behandelen. Mensen met een handicap als economische entiteit, hen ondersteunen om dit doel te behalen. Hoe kom je aan het werk, simpel werkgevers willen niet teveel extra kosten hebben, dus zou de overheid hiervoor de middelen moeten bieden. Of middels een belastingregeling financieel tegemoet te komen. 

Naast het omzetten van kostenpost naar economische entiteit is het noodzakelijk dat bedrijven toegankelijk worden voor mensen met een handicap. Hierbij gaat het zowel om fysieke toegankelijkheid als digitale toegankelijkheid. Want een kantoor kan fysiek wel toegankelijk zijn, als het systeem dat niet is, komen er veel extra kosten bij kijken om werken mogelijk te maken.

Op tijd beginnen

Veel van de kosten die te maken hebben met fysieke en digitale toegankelijkheid kunnen worden voorkomen door hier vroegtijdig op in te spelen. Dus als er verbouwd wordt of aan nieuwbouw wordt gedacht, zorg dat de toegankelijkheid op de agenda komt, ook als er nog geen collega's met een handicap werken. Dit geldt ook voor nieuwe ICT systemen, applicaties, etc. Als deze al bij vernieuwing of nieuwe ontwikkeling toegankelijk worden gemaakt, kan elke medewerker er mee werken, ongeacht zijn of haar beperking.

Kortom, er valt veel in te halen om mensen met een handicap werk te kunnen bieden, een gelijke positie te kunnen bieden en hen maatschappelijk zo onafhankelijk mogelijk te laten zijn. Hiervoor moeten veel eerdere verkeerde aannames, en daarbij behorende gevolgen, worden ingelopen. Inclusie zal er morgen niet zijn, maar als we nu overstappen naar de toegankelijkheid als norm voor onze maatschappij, dan kunnen we over 10 jaar met z'n allen de vruchten plukken!

Grote stappen!

In Washington DC,
bij het National Monument

Afgelopen week moest ik nadenken over de dingen die ik heb bereikt in de afgelopen jaren. Je kent ze misschien wel, zo'n presentatie over jezelf, in relatie tot je positie op de arbeidsmarkt. 2 jaar geleden zat ik nog in een geheel andere fase, zoekende naar wat ik wilde en waar ik wilde werken. Nu ben ik 2 jaar verder, en weet ik dat ik veel heb bereikt in de afgelopen 20 manden.....

Terwijl ik nadacht over deze presentatie zat ik in Washington DC, op een internationale summit over toegankelijkheid. Al netwerkend, lerend en vooral ontdekkend hoe ver wij in Nederland achterlopen op met name de Verenigde Staten, Canada en Australië. Bedacht ik me hoe gaaf mijn huidige job eigenlijk is. Want toegankelijkheid is iets waar ik vanuit arbeidsperspectief en mijn lobbywerk voor het VN Verdrag, al jaren aan werk. Het is iets moois, toegankelijkheid gaat namelijk over een gelijke kans voor iedereen om mee te doen in de maatschappij. En het is mijn taak om dat binnen de bank nu ook vorm te gaan geven.

Washington -'kenniston'

Aan tafel met nieuwe accessibility vrienden
 v.l.n.r. Chava (Inclusite Inc), Francis (former CAO IBM),
Debra (CEO Ruh Global), ik, Fernando (Inclusite Inc)

Als nieuwbakken project manager accessibility is het erg leuk om met gerenommeerde Chief Accessibility Officers of wel CAO's van onder andere Microsoft, IMB, McDonalds en andere bedrijven te kunnen spreken. Zij hebben al vele jaren ervaring en, dat is misschien wel het meest bijzondere aan deze tak van sport, zijn meer dan willing om kennis te sharen. Deze kennis kunnen we in Nederland goed gebruiken, kennis over het inrichten van organisaties, producten, diensten en vooral de digitale omgeving voor klanten. 

Mijn belangrijkste les van de M-Enabling Summit was dan ook, durf te leren en ontwikkelen! Want alleen door van de frontrunners te leren, kunnen Nederlandse bedrijven binnen enkele jaren tot echt toegankelijk voor iedereen, in hun bedrijfsvoering, komen. We moeten hierbij niet zeuren over hoge investeringskosten, want die kosten worden ruimschoots terugverdient door branding, positieve reputatie, nieuwe klanten en vooral ook door een hogere mate van tevredenheid bij klanten. 

Investeren loont!

Zolang we toegankelijkheid als kostenpost blijven zien, zal er in Nederland niets veranderen. Pas als we de echte waarde gaan zien, zoals Microsoft, Google, IBM, Atos, McDonalds en vele andere bedrijven dat wel zien, kan er echt iets veranderen in Nederland. Wat we daarvoor nodig hebben is vooral veel lef, het lef om verder te kijken, een stapje verder te zetten dan de ander. En bovenal het lef om te investeren in alle klanten, zodat iedereen bij elk bedrijf producten en diensten

gemakkelijk kan vinden, gebruiken, en last but not least, begrijpen! 

The proof is in the pudding!

Toegankelijkheid voor iedereen

Als het gaat om toegankelijkheid is dit Britse spreekwoord misschien wel het meest treffend. Want het belang van toegankelijkheid is lastig te meten in een ontoegankelijke samenleving, of misschien juist wel.......?

De ratificering van het VN Verdrag bleef in Nederland lang achter om de hoge kosten die dit met zich mee zou brengen. Nu is het, zoals met zoveel dingen, zo dat juist dit wachten kostenverhogend werkt. Vooral in een snel ontwikkelende technologische samenleving zoals we dagelijks aan den lijven ondervinden.

Toch komen we vaker met ontoegankelijkheid in aanraking dan we ons realiseren. Denk bijvoorbeeld aan die grote billboards op stations, met reclame filmpjes waarbij je je vaak afvraagt waar ze over gaan. Met ondertiteling zou je de boodschap makkelijker kunnen begrijpen, bovendien maakt ondertitteling elk reclame spotje toegankelijk voor doven en slechthorenden. Kortom, iedereen heeft baat bij deze simple toepassing.
Daarom een paar interessante toepassingen op een rijtje, waarmee elke ondernemer een mooie toegankelijke stap in de richting van toegnakelijkheid kan zetten.

Toegankelijkheidsprincipes

Elke ondernemer wil zich onderscheiden, wil het beter doen dan de ander, heldere en duidelijke informatie verschaffen en daarmee klanten optimaal te bedienen. De grap aan een van de kernwaarden van toegankelijkheid precies aansluit op dit principe, namelijk 'keep it simple!' Samengevat geldt voor alle producten en diensten dat ze:

• Gebruiksvriendelijk
• flexibel
• eenvoudig
• beperkte inspanningen
• Duidelijk leesbaar/herkenbaar
• optimaal contrast
• duidelijk lettertype
• herkenbare vorm
• Beschikbaar in meerdere taalvormen
• gesproken
• geschreven
• Informatie
• begrijpelijke informatie
• complete informatie
• Afmetingen
• geschikte afmetingen gebruiksruimten

Deze elementen vormen de basis voor breder toegankelijke producten en diensten. En als je, je afvraagt waarom het belangrijk is hier vorm aan te geven; 'the proof is in the pudding!' Omdat elke ondernemer zal ontdekken dat deze toegankelijkheidsprincipes meer klanten over de streep zullen trekken, en daarmee een positief effect op de verkoop zullen opleveren!

Wie doet er mee?

Het is een veel gehoord issue ´toegankelijkheid kost geld´ en dat wordt als hoofdreden gezien om op de goedkoopst mogelijke manier aan toegankelijkheid te werken, of zelfs niet aan toegankelijkheid te beginnen. Nu heb ik hier al vaak iets over geschreven, over de baten, over mensen met een handicap als klant zien, over de mogelijkheden die toegankelijkheid voor alle klanten biedt. Ja, toegankelijkheid is gewoon smart business!

Toch lukt het maar met mate om mensen de business case van toegankelijkheid te laten zien, er zijn veel vragen, en er is nog veel onduidelijk. Simpelweg, er is een gebrek aan data, informatie, kennis over het onderwerp en dus is onderzoek noodzakelijk. Onderzoek om aan te tonen dat toegankelijkheid wel degelijk zoden aan de dijk zet, een positieve invloed heeft op het merk en de bedrijfsvoering.

Meedoen

Inmiddels heeft Nederland een aantal leerstoelen ´disability studies´ binnen verschillende maatschappelijke studierichtingen en met verschillende benamingen. Deze leerstoelen werken aan het vergaren van kennis over een inclusieve maatschappij. Toch is er, bij mijn weten, nog geen business gerichte leerstoel ´disability studies´ en dat is jammer. Want juist het bedrijfsleven kan veel leren van inclusief design, inclusief ondernemen, inclusief personeelsbeleid. Om daarmee bij te dragen aan de ontwikkeling van een inclusieve economie. 

Ik zou graag zien dat een van de Hogescholen of Universiteiten een leerstoel zou ontwikkelen op dit gebied, de stap te zetten om ervaringsdeskundigen de ruimte te bieden aan studenten te laten zien hoe inclusief bij de business hoort. Dat inclusief ondernemen meer is dan ´maatschappelijk bezig zijn´ Want het is meer, het is gewoon ondernemen met oog voor alle klanten, niet denken ´ze komen toch dus dan is het goed´ maar toe werken naar ´hoe kunnen we al onze klanten optimaal bedienen?´

Samenwerken

Zoals in zoveel gevallen geldt, is samenwerking de sleutel naar succes. Daarom zou het goed zijn als die 10% van de ondernemers die bijdragen aan de 100.000 banen doelstelling, hun ervaringen op het gebied van arbeidsmarkt zouden delen op Hogescholen en Universiteiten. Het zou goed zijn als bedrijven die werken aan inclusief design, inclusieve producten en diensten, hun kennis zouden delen met diezelfde Hogescholen en Universiteiten. 

Door samen data en kennis te verzamelen kunnen we in de toekomst garant staan voor een echte inclusieve economie, waarin een ondernemer zonder oog voor toegankelijkheid er niet meer bij hoort. En ondernemen met oog voor toegankelijkheid, de gewoonste zaak is geworden. Als we zo ver zijn, dan kunnen we samen zeggen, ´wij hebben de inclusieve klus geklaard!´Dus is mijn vraag, ´wie doet er mee?´

2017 het jaar van......

Het einde van #jekomternietin

Vandaag op 1 januari is er iets veranderd in Nederland, iets veranderd voor ondernemers en bovenal ook voor mensen met een handicap. Want hoewel veel bedrijven er nauwelijks bij stil staan, er zit business in toegankelijkheid. Vanaf vandaag hebben mensen met een handicap het recht op toegankelijke producten, diensten, locaties, websites en alles waarvan iedereen zonder er bij na te denken gebruik van maakt. 


De vraag 'hoe toegankelijk zijn wij?' is er eentje waar elke ondernemer over na moet gaan denken, om te vervolgen met 'hoe toegankelijk kunnen wij worden?' om te voldoen aan wetgeving, maar bovenal om gewoon klantvriendelijk te ondernemen. Want het gaat om klanten, de klant is immers koning, dus waarom zou dat niet gelden voor klanten met een beperking?

Over de grens

In Amerika of het Verenigd Koninkrijk kijkt men met verbazing naar Nederland, waar zij ons op veel vlakken zien als voorlopers zijn we hier de nakomertjes. Waar in Engeland toegankelijkheid een gewaardeerd en betaald vakgebied is, is dit in Nederland een sociale aangelegenheid waarvoor je zelden betaald krijgt. Dat is best gek, want toegankelijkheid als onderdeel van een business model levert gewoon geld op, het is meer dan alleen MVO omdat je daarmee goed scoort. Bedrijven als Atos hebben dit goed begrepen en zetten dan ook stevig in op toegankelijkheid. 

In Nederland is toegankelijkheid iets waar bedrijven hun weg nog in moeten vinden, de vraag is of bedrijven zelf het wiel uit gaan vinden of dat we daarvoor de experts in gaan zetten? Want er zijn experts op dit gebied, mensen met een beperking die weten waar de mogelijkheden liggen, die weten waar ze over praten omdat ze dagelijks barrières ervaren. Daarnaast kunnen bedrijven ook over de grens kijken, kijken wat er van peers in landen met toegankelijkheidswetgeving te leren valt, hoe zij het doen en vooral ook hoe zij er geld mee verdienen.

Toegankelijk voor iedereen!

Het jaar van toegankelijkheid

Juist omdat toegankelijkheid vanaf vandaag de norm moet worden, is het een goed idee om 2017 uit te roepen tot het jaar van de toegankelijkheid. Het jaar dat bedrijven gaan nadenken over toegankelijkheid, beleid ontwikkelen en plannen maken om toegankelijkheid in elke vezel van het bedrijf te verankeren. Want met toegankelijkheid gaat er zeker ook een zakelijke wereld open, door net een stapje verder te gaan dan de wet kan je als bedrijf het verschil maken tussen een moetje en service! En welk van de twee levert nu de beste klantbelevenis op?

Wat is nut?

inaccessible

Jan Troost schreef afgelopen week een blog over zijn grote teleurstelling in de aanvulling op het VN Verdrag voor de rechten van mensen met een handicap. Er was geen verdriet maar vooral boosheid, boosheid over een inhoudsloos voorstel van een Nederlandse Disability Act, ofwel AMvB Toegankelijkheid. En ik deel de mening van Jan, want er staat maar weinig inhoud in. De inhoud die er het meeste uitspringt is 'een voorziening die op weinig ingrijpende wijze en zonder of met weinig kosten tot stand kan worden gebracht' waarbij het duidelijk weer om de kosten gaat en niet om de baten.

Vorige week schreef ik ook over toegankelijkheid, omdat er nog een wereld te winnen is als het gaat om gelijke toegankelijkheid van diensten en producten. Waar het AMvB Toegankelijkheid in Artikel 3 over het 'geraamde nut' spreekt, gaan bij de gemiddelde gehandicapte eigenlijk al de haren recht overeind staan. Want wie stelt dat nut vast, wie kan van te voren weten of een gehandicapte het product gaat kopen / een dienst gaat afnemen of niet?

Mag je zelf bepalen wat je koopt?

Al lezend door het voorgestelde AMvB dan kom je eigenlijk tot de conclusie dat het 'nut' van toegankelijkheid maar een vage term is. Een term die niet gemonitord kan worden, want is het nu wel of niet van nut dat een huis toegankelijk is? Is het wel of niet van nut dat een handleiding leesbaar is? Is het wel of niet van nut dat een dienst ook voor gehandicapten toegankelijk is? Het nut vaststellen op basis van levensduur, bij een huis misschien nog wel vast te stellen. Maar bij een handleiding voor een 'fietslampje' bijvoorbeeld al niet. Want een fietslampje gebruikt een blinde niet, of iemand in een rolstoel zou een ondernemer kunnen denken. Maar wie zegt dat? Wie bepaald dat nut?

Toegankelijkheid is de vrijheid om
zelf te kiezen

Als ik aan toegankelijkheid denk dan denk ik aan de vrijheid om te beslissen of ik een product koop of een dienst afneem. Hiervoor wil ik wel weten wat ik koop, wat het kost en hoe het werkt. Daarvoor heb ik al de nodige aanpassingen nodig, een leesbaar label, een leesbare prijs, een leesbare handleiding, etc. Deze elementen bepalen of ik iets koop, niet het nut wat een ondernemer of misschien overheidsinstantie eraan vast legt. Nee het gaat om vrije keuze, dat is toch de basis van Artikel 1 van de Grondwet?

Toegankelijkheid op waarde schatten

Het is duidelijk dat er een stevige VVD wind door dit AMvB heen waait, want kosten spelen een grote rol. Het beschermen van kleine ondernemers kan ik hierin wel volgen, immers niet iedereen kan zonder meer de kosten voor een verbouwing dragen. Maar als het nu gaat om simpele dingen als toegankelijkheid van een gebouw dat nieuw wordt gebouwd of gerenoveerd, dan is een standaard hiervoor geen overbodige luxe. Immers het is ook voor ondernemers duidelijk waaraan zij moeten voldoen in plaats van een 'nut' te moeten bepalen. Want hoe kan je nu het 'nut' bepalen van een winkel waar 5 rolstoelers per jaar binnenkomen. Is er dan sprake van nut? 

Voor elke ondernemer moet het eigenlijk niet gaan om de kosten, het moet gaan om de kansen die er liggen. Niet het 'nut' bepalen maar de 'winst' laten meespelen in de beslissing. Want het nut kan misschien laag zijn, maar het nut kan wel enorm veranderen als een koffietentje ineens wel toegankelijk is. Dan komen die rolstoelers wel binnen om een kopje koffie te drinken in plaats van naar de toegankelijke concurrent te gaan die een stuk verderop zit. En hoe moeilijk is het om een menukaart online te zetten, waarbij de blinde bezoeker deze kan openen op zijn of haar smartphone en deze voor te laten lezen of in braille te kunnen lezen? 

Toegankelijkheid is niet eng!

De oplossingen lijken soms ingewikkeld, maar vaak zijn ze dat niet. Dat wil niet zeggen dat dit AMvB met simpele oplossingen toegankelijkheid biedt. Nee, het biedt eigenlijk een voortborduren op een gebrek aan toegankelijkheid en een afschuiven op  kosten om het daarmee maar uit te kunnen stellen. Voor elke ondernemer met een beetje ambitie is dat geen optie, want ondernemen is innoveren en het aantrekken van nieuwe klanten. Nou ik zou zeggen, grijp die kans en laat zien dat toegankelijkheid niet zo eng en niet altijd duur is! Het is een kwestie van slimme, innovatieve oplossingen!

Inclusie vang je met stroop

De vakantieperiode is weer zo'n beetje op z'n einde en daarmee komt alles weer op gang. Ook de activiteiten die gaan over werk, aan het werk komen en de discussie rondom toegankelijkheid is daar sinds kort aan toegevoegd. Want met het ratificeren van het VN Verdrag, wat op 14 juli echt van kracht werd, is er een nieuwe dimensie ingegaan voor iedereen die te maken heeft met klanten, medewerkers met een beperking, etc. De vraag is alleen hoe je daar vorm aan gaat geven, hoe krijg je je werkgever of een bedrijf mee in de wereld van toegankelijkheid?

Na de invoering Participatiewet kwam het VN Verdrag voor de rechten van mensen met een handicap in beeld, ofwel het CRPD. Hierbij hoort toegankelijkheid en dat gaat verder dan de oprit of het verwijderen van een drempel, het gaat om ICT, werk, producten en diensten die worden aangeboden. Vrijwel alles waar je aan kan denken zal in enige vorm toegankelijk moeten worden. Hier is een nieuwe benaming voor in omloop die veel bedrijven nog niet kennen.

#A11Y

Bij A11Y gaat het om Accessibility, dus in goed Nederlands toegankelijkheid en is dus toepasbaar op vrijwel alle zaken waar ondernemers mee te maken krijgen. Om aan A11Y te werken zijn kennis en bewustzijn nodig. Kennis over de noodzaak en mogelijkheden die A11Y kan bieden en bewustzijn over de mogelijkheden die komen bij A11Y dienstverlening.

Pure business

Bij toegankelijkheid gaat het eigenlijk gewoon over business, het biedt kansen om nieuwe klanten binnen te halen en vooral ook om vergrijzende klanten met hun bijkomende beperkingen te behouden. Dus kort gezegd, het is gewoon good for business in een vergrijzende maatschappij om toegankelijk te zijn. Wie wil er nu klanten verliezen, niemand toch?

Als het gaat om nieuw klantpotentieel zullen veel ondernemers daar vraagtekens bij hebben, maar dan is mijn vraag waarom? Ik ben toch ook klant en waarom zou ik niet mogen vragen om een service waar ik zonder al teveel extra moeite ook gebruik van kan maken? Zonder het te merken hebben veel bedrijven klanten die niet zonder meer door hun website kunnen navigeren, en dat in een tijd van online shoppen! Terwijl de aanpassingen om een website toegankelijk te krijgen gewoon binnen het regulier onderhoud kunnen worden meegenomen en dus niet heel veel extra hoeven te kosten en dit in meervoud terug valt te verdienen.

Inclusief ondernemen

Ik gebruik de term al jaren als het gaat om het creëren van banen voor mensen met een handicap, maar het is veel meer. Bij inclusief ondernemen kijk ik ook naar de toegankelijkheid van producten, diensten, locaties, etc. waar klanten gebruik van maken. Kortom, het is gewoon good for business en wie wil dat nu niet?

Natuurlijk zijn er ook nu weer mensen de met harde hand bedrijven willen dwingen om te komen tot de omslag naar inclusie. Ik ben ervan overtuigd dat net als met de succesbedrijven als het gaat om de Participatiewet het vooral om de intrinsieke overtuiging gaat. Want de successen die zijn geboekt op het gebied van werk zijn vooral te danken aan bedrijven die hun nek uitstaken omdat ze de noodzaak voor hun business zagen. Zo werkt het ook met toegankelijkheid, doe je het omdat het moet dan doe je de basale dingen en laat je de echte kansen liggen, dan zal de winst minder zijn dan als je er vol voor gaat. Voor breed toepasbare oplossingen en voor de klanten die je wilt bedienen. Dat is waar business om gaat, dus als u met toegankelijkheid aan de gang wil doe het dan omdat het gewoon good for business is! 

Teveel geklets

Ik kan me er enorm aan storen, prachtige evenementen rondom arbeidsgehandicapten waar je geen arbeidsgehandicapte aan het woord ziet komen. Bijeenkomsten waar de mensen om wie het gaat als een soort muurbloempjes aan de kant staan, terwijl bestuurders het woord voeren over hen. Ik adviseer de mensen zelf altijd om toch deel te nemen, simpelweg omdat het een mogelijkheid is om zichzelf onder de aandacht te brengen bij aanwezige werkgevers. Maar ik snap ook heel goed de frustratie van het 'er niet volwaardig bij horen' omdat ze zich geen echt onderdeel voelen van de bijeenkomst.

Eigenlijk komt het hier weer terug op het eeuwige 'hokjesdenken' waarbij anderen beslissen over een bepaalde doelgroep. Maar de vraag is eigenlijk, waarom beslissen zij over die doelgroep als er leden uit die doelgroep zijn die dat zelf ook prima kunnen? Het is mooi als grote bedrijven een aandeel nemen in de uitrol van de 100.000 banen, maar er zijn maar enkele bedrijven die hierin de mensen zelf ook een grote rol laten spelen. Ik heb het geluk om bij een van die schaarse bedrijven te mogen werken, juist daarom gun ik dat zoveel anderen ook.

Benut potentieel

Binnen de doelgroep 'hoger opgeleiden' (al dan niet op basis van een diploma) loopt er veel potentieel rond, zelfs een steeds groter aantal ondernemers die een bijdrage kunnen leveren aan een evenement rondom de doelgroep. En toch zie je juist hen te weinig op deze evenementen, op een enkeling na zijn het vooral de mensen die over mensen praten. Dat is zo jammer, want ik ken er veel en ben zelf een van de mensen die graag een leuke presentatie zouden geven. Of het nu gaat om het vertellen van je eigen ervaringen of je kennis delen over de mogelijkheden van mensen met een beperking binnen diverse ondernemingen. 

Gelukkig mag ik in oktober weer acte de presance geven, niet als side kick maar als hoofdspreker bij een bijeenkomst over arbeidsgehandicapten. Dit soort dingen zou ik met plezier vaker doen en mag ik gelukkig van mijn werkgever ook blijven doen. Deze dag ga ik met plezier vertellen over hobbels overwinnen met humor, over kansen bieden op onverwachte plekken en het geluk van een gewone baan op je eigen voorwaarden. Want een baan hoeft niet altijd speciaal gecreëerd te worden, Soms is een beetje flexibiliteit namelijk meer dan genoeg om iemand met een handicap een baan te vinden. Hiervoor is lef nodig en kennis over mogelijkheden en wie heeft die kennis?

Leren van ervaringsdeskundigen

De kennis over mogelijkheden van mensen met een beperking zit bij de mensen zelf, door hen te laten vertellen over tegenslagen en natuurlijk de successen. Kennis over wat je nodig hebt van de mensen om je heen om te kunnen werken, kennis over hobbels overwinnen en deze te durven delen. Want het is goed om te horen hoe een werkgever een plaatsing ervaart, maar nog beter om als werkgever te horen hoe een kandidaat het ervaart. Want juist de mix tussen de ervaringen van werkgevers en mensen zelf maakt dat je elkaar kan inspireren om verder te gaan dan alleen de verplicht opgelegde wet.

Inclusie is namelijk meer dan alleen het vormgeven van de Participatiewet en de ratificering van het VN Verdrag voor mensen met een handicap speelt hier een grote rol in. Want als werkgever mag je geen onderscheid meer maken tussen een gezonde kandidaat en een gehandicapte kandidaat bij gelijke geschiktheid. Dat maakt natuurlijk niet dat elke gezonde medewerker dezelfde behoeften heeft als een kandidaat met een beperking, maar wel dat je er als werkgever alles aan moet doen dat deze persoon gelijkwaardig zijn werk moet kunnen doen bij gelijke geschiktheid. Natuurlijk zal dit zich uit moeten gaan kristalliseren, en dat zal zeker nog jaren gaan duren. Toch gaan we er wel komen met een gezonde dosis flexibiliteit en begrip voor elkaar. Daarvoor moeten we wel een ding doen; "met elkaar praten en niet over elkaar!'

Toegankelijkheid = empoweren!

Diverse keren komen ze voorbij, de zogenoemde experts, die claimen alles te weten over het niet noodzakelijke toegankelijkheidsvraagstuk. Experts die op basis van hun eigen sociale positie claimen dat mensen met een beperking zichzelf eerst maar eens moeten empoweren en dat de overheid daarbij mag helpen. Experts die een beperking als ‘jouw probleem’ neerzetten, maar tegelijkertijd niet weten wat het inhoudt om met een beperking te leven.

Alleen al ondertiteling kan uw reclame
toegankelijk maken voor zoveel
potentiële klanten.

Frank Bosman is zo’n ‘zogenaamde expert’ en claimt dat een handicap je eigen probleem is, de overheid hoeft je alleen te empoweren. Op zich ben ik het daar wel mee eens, maar zijn stelling dat dat de reden is om het amendement m.b.t. toegankelijkheid van Otwin van Dijk af te stemmen is het domste expert-advies ooit. Want hoe wil je mensen empoweren als je hen tegelijkertijd aan de zijlijn van de maatschappij laat staan?

Eigen gewin

Dan is er nog het issue met VNO*NCW, de woordvoerster verklaarde aan de Telegraaf dat van Dijk het amendement vooral uit persoonlijke motieven had ingediend. En dat ze vanuit zijn fysieke situatie wel begreep waarom hij dat zou willen. Ze had net zo goed kunnen zeggen dat ze van Dijk ‘zielig’ vond omdat hij in een rolstoel zat. Waar ik dan mijn vermoeden uitspreek dat ik denk dat ze dat ook daadwerkelijk vindt, net als ik zo vaak hoor dat ik ‘zielig’ zou zijn omdat ik slecht zie.

Ik ben geen PvdA’er en heb het ook wel eens met Otwin van Dijk aan de stok, immers we blijven actief in twee verschillende politieke partijen van twee verschillende stromingen. Echter in dit dossier is hij toch een van de weinige Kamerleden die echt weet waar het over gaat, ik weet dat er nog enkele Kamerleden zijn die hier ook veel meer inzicht in hebben maar dat laat ik aan ieder van die Kamerleden om dat wel of niet publiekelijk bekend te maken. Immers, een publieke functie betekent niet dat iedereen achter je voordeur hoeft te kijken.

Gehandicapten in actie

Inmiddels moet het ook voor elke ondernemer, die actief is op Twitter, duidelijk zijn dat toegankelijkheid niet iets is wat je zondermeer kan negeren. De actie #jekomternietin laat zien hoeveel obstakels mensen met een beperking tegenkomen om bij winkels, het OV, de overheid, bedrijven binnen te komen. Dat toegankelijkheid soms ook niet mogelijk is, ook dat snappen gehandicapten zeker wel, want zij weten dat hun beperking hun probleem is. Maar dat wil niet zeggen dat de maatschappij daarom zondermeer de andere kant op moet kijken.

Laat klanten niet voor de deur staan als je durft te investeren!

De Participatiewet vraagt van ondernemers om mensen met een beperking een baan te bieden, passendonderwijs om kinderen met een beperking naar een reguliere school te laten gaan, deze dingen zijn wettelijk vastgelegd omdat bedrijven en scholen niet zelfstandig mensen met een beperking opnamen in hun gelederen. Ook met klandizie speelt hier precies het zelfde, want pas als toegankelijkheid wettelijk wordt vastgelegd komt een ondernemer in actie (dat bewijst de Participatiewet), het kost inderdaad geld om de aanpassingen te doen, echte levert het ook nieuwe klanten op en daarmee verdient een investering zich weer terug. Net als elke andere investering in klanten, want is dat niet wat we allemaal doen?

Gewone collega

Dat is misschien wel het leukste compliment wat je kan krijgen, 'dat je een gewone collega' bent, als je ergens binnenkomt ‘dankzij' je beperking. En inderdaad, het is een fijn compliment als blijkt dat je collega’s je als gewone collega zien en je ook als zodanig behandelen. Dat is ook waar het om draait als het om het VN Verdrag gaat, gewoon meedoen omdat je ertoe doet, omdat je mee kan doen en men oog heeft voor de verschillen die er zijn tussen mensen.

Van de week vroeg iemand mij of het wel fair was om voor 2 rolstoelers in een dorp toegankelijkheid te vragen, ja het is net zo fair als voor ieder ander om zelfstandig boodschappen te kunnen doen. Toch ziet menig Nederlands ondernemer deze klanten nog niet als klanten, omdat ze simpelweg nog niet zoveel ervaring hebben met klanten in bijvoorbeeld een rolstoel.

Dichterbij dan je denkt

Toch is de logica om toegankelijkheid prioriteit te geven dichterbij dan je zou verwachten, want waar het logisch is om een moeder met een kinderwagen in en uit een bus te helpen, is de stap toch klein om dit ook voor iemand in een rolstoel te realiseren? Die kinderwagens ‘horen bij het straatbeeld’ en iemand in een rolstoel wordt al snel nagestaard. Toch blijkt uit de praktijk op de werkvloer dat iemand met een beperking al snel als een ‘gewone’ collega wordt gezien op het moment dat deze collega (met enige aanpassingen) gewoon zijn of haar werk kan doen.

Uit de praktijk blijkt dat beperkingen niet bepalen of iemand wel of niet kan participeren, het gaat om de perceptie die mensen over mensen hebben die net even ‘anders’ zijn en de manier waarop men hiermee omgaat. En daar zit hem nu juist de crux in de hele visie op inclusieve organisaties, toegankelijkheid en alles wat met inclusieve organisaties te maken heeft. Zolang een beperking buiten het zicht valt is het een obstakel, zodra iemand met een beperking een volwaardige rol binnen de organisatie krijgt komt er ook een maatschappelijke verandering op gang.

VN Verdrag als hefboom

De ratificering van het VN Verdrag staat voor a.s. donderdag 14 januari op de rol, dit verdrag is niet de boeman voor ondernemers omdat er aanpassingen kunnen worden gevraagd. Dit verdrag biedt kansen voor ondernemers die oog hebben voor klanten, kan de maatschappelijke omslag betekenen naar een maatschappij waar het net zo gewoon is om een moeder met een kinderwagen te helpen als te wachten tot een rolstoeler uit de bus kan stappen.

Het is de omslag naar ‘gewone’ collega’s met een beperking, het is de omslag naar inclusie en daarmee een samenleving waar een beperking geen reden meer is om iemand na te staren. Maar waar het gewoon is om toegankelijk te zijn waar mogelijk, waar rekening wordt gehouden met verschillen en uiteraard ook wederzijds respect is als toegankelijkheid praktisch onmogelijk is. Eigenlijk is het gewoon een wereld waar de klant koning is en daarmee voor een ondernemer een kans en geen bedreiging. Daar is elke ondernemer toch groot mee geworden?

Ontoegankelijkheid als norm

Het is en blijft een vreemd idee, de norm is ontoegankelijkheid en dat veranderen kost op korte termijn geld. Dat laatste is een realistisch punt, maar de vraag is of het wel logisch is om daar de norm ontoegankelijk om te houden? Want als we kijken naar de lange termijn dan is het gewoon een goede investering om je bedrijf toegankelijk te maken.

Gewoon klanten 

Elke ondernemer wil graag klanten binnenhalen, want klanten brengen geld in het laatje. Toch zien nog maar een beperkt aantal ondernemers dat mensen met een handicap ook klanten zijn, waarom zou je vragen?
Immers, iedereen met een portemonnee is een potentiële klant? Ja, we zien klanten graag komen, maar we hebben ook een beperking als ondernemer. We zoeken klanten aan wie wij ons kunnen spiegelen, mensen bij wie we ons voor kunnen stellen dat zij onze winkel, zaak of horeca gelegenheid binnenlopen.

Dit zijn veelal mensen die we uit onze eigen omgeving herkennen. Dan komt de cruciale vraag in dit geheel, herkent u iemand met een beperking als iemand die in uw omgeving zou kunnen zitten? Veel ondernemers zullen ‘nee’ op deze vraag moeten antwoorden, de ondernemers die hier ‘ja’ op kunnen antwoorden, zijn zich namelijk veelal al bewust van de voordelen die er liggen in een toegankelijk bedrijf.

Geen schande

Het is geen schande om als ondernemer te erkennen dat toegankelijkheid nooit heeft geleeft, dat het geen rol speelde toen er een verhuizing, verbouw of nieuwbouw op het programma stond. Nee, want in Nederland zijn we namelijk ergens goed in geworden, is een school ontoegankelijk, dan bouwen we een speciale school. Is een flat ontoegankelijk, dan bouwen we een speciale flat voor gehandicapten, etc. Ja, dat is hoe het de laatste decennia keer op keer is gegaan.

Mensen met een beperking roepen nu op tot toegankelijkheid, ze roepen op om toegelaten te worden en daar spelen sociale media zeker een grote rol in. Immers krijg je als gehandicapte een stem die ook buiten je aangepaste flatgebouw, school of werkplek te horen is. Een stem die zegt, ‘hallo ik ben een klant.’ En dat zijn mensen met een beperking zeker, misschien hebben ze niet allemaal evenveel te besteden, maar daar gaat met de veranderde sociale wetgeving zeker wel wat aan veranderen. Niet morgen, maar wel op termijn met als gevolg dat zij meer bestedingsruimte zullen krijgen en dus aantrekkelijkere klanten worden.  

Elke klant is koning

Voor iedere ondernemer zou elke klant koning moeten zijn, voor de overheid elke burger een klant en daarmee is de cirkel rond. Want mensen met een beperking zijn ook klanten, die moet je waar mogelijk binnenhalen met de spreekwoordelijke ‘rode loper’ als dat enigszins mogelijk is. Zo niet, dan bent u gewoon een dief van uw eigen portemonnee, want het gaat wel om 2,3 miljoen mensen en dat zijn toch een heel aantal potentiële klanten voor veel ondernemers die wel slim en dus toegankelijk durven te ondernemen! 

Achterover leunen, niet doen!

Het is de week van de eerste rapportage over de voortgang van de Partcipatiewet, het is de week dat Aart Gaag zich uitspreekt over de problemen die werkgevers ervaren met de uitvoering van de Participatiewet en hen tegelijk oproept om niet achterover te gaan leunen. En het is de week dat het VN Verdrag eindelijk echt op tafel komt in de Tweede Kamer, de PvdA deze te vrijblijvend vindt en daarom oproept tot meer verplichtingen voor werkgevers en bedrijven. Als werkgever en ondernemen kan je denken, help wat volgt er nu?

Toch, je zou geen ondernemer zijn als je ook hier geen kansen in kon zien, want toegankelijkheid betekent meer klanten, meer omzet en een goede naam die op zichzelf ook weer kan bijdragen aan verdere klantengroei. Ja, eigenlijk is toegankelijkheid heel simpel, het gaat om de mogelijkheid voor elke klant om binnen te komen, bovendien ook voor elke potentiële medewerker. Alleen daarom is toegankelijkheid al iets wat voor iedere ondernemer vanzelfsprekend zou moeten zijn en toch is het dat niet in Nederland…..

Amerika en Scandinavië

In Amerika en Scandinavië is het heel normaal dat het openbaar vervoer toegankelijk is, dat gebouwen rolstoeltoegankelijk zijn en ga nog maar even zo door, de vraag is waarom wij dat niet hebben? Eigenlijk is dat best heel simpel, in Nederland probeert men een inhaalslag te maken die eigenlijk wordt ingegeven door de politieke en maatschappelijke wens om de kosten voor de sociale zekerheid terug te dringen. Iedereen klaagt al jaren over hoge uitkeringen, ‘laat ze maar werken’ is een veel gehoorde kreet.

Toch is het laten werken van mensen met een beperking niet iets wat je zomaar uit je mauw schut, het systeem is er niet op ingericht, het openbaar vervoer en gebouwen zijn er niet op ingericht, de arbeidsmarkt en HR systemen zijn er niet op ingericht en nu moet dat in een heel korte periode ineens waar worden…..

Niet los van elkaar

Wat werkgevers/ondernemers zich moeten realiseren is dat het een niet los van het ander staat, het gaat bij participatie om deelnemen aan de maatschappij en dat kan zijn als klant of als medewerker binnen je organisatie. Het gaat om mensen met talenten, mensen die veelal over talenten beschikken maar jaren als ‘afgeschreven’ zijn behandeld. Op het moment dat zij hun talenten in gaan zetten, hun eigen geld verdienen en daarmee meer bestedingsruimte, worden medewerkers ook klanten voor andere bedrijven en het resultaat zal een groep mensen zijn die zich zelfstandig gaan manifesteren in de maatschappij.

In Amerika gaat dit natuurlijk ook vaak mis, in Scandinavië werkt ook niet elke gehandicapte, maar het merendeel kan daar wel zelfstandig rondkomen en dat is veel waard. Want het scheelt de maatschappij inderdaad veel geld, toch zullen wij deze landen niet zomaar kunnen volgen, simpelweg omdat onze maatschappij nog teveel gesegregeerd is en mensen die anders zijn het nu eenmaal lastig hebben op de arbeidsmarkt. Kortom, pas als we met z’n allen de schouders eronder zetten zal er echt iets veranderen en juist daarom ben ik het zo eens met Aart van der Gaag, ga niet achteroverleunen maar neem de verantwoordelijkheid op en doe er gelijk je voordeel mee!