Het raam uit!

Iedereen kent ze wel, functioneringsgesprekken, die jaarlijkse verplichting van werkgevers en werknemers die meer dan eens schoorvoetend een kantoortje inlopen. Ook ik moet er, nu ik weer in dienst van een werkgever ben, aan gaan geloven. De vraag is waarom we deze gesprekken altijd aanvliegen vanuit standaard vragenlijsten die niet toegespitst zijn op individuen maar op een standaard die binnen een functiegroep of een bedrijf moet passen. De vraag die ik mezelf al jaren stel is, past dit wel bij een bedrijf waar mensen kapitaal zijn?

In de tijd van Henry Ford ontdekte men dat assemblage in kleine stappen aan een lopende band, een hoge productiviteit opleverde. In de tijd van Henry Ford ontstonden de visies over de ideale medewerker die een radartje vormen binnen het grote geheel en om dat grote geheel te laten draaien moet iedereen in het gelid lopen. Inmiddels zijn we een dikke eeuw verder en hebben we ontdekt dat mensen en hun talenten voor organisatie van essentieel belang zijn voor het voortbestaan. Toch werken we nog met de methoden uit de ‘oude doos’ van de organisatiekundigen die zich hebben gebaseerd op de fabriek van Henry Ford, staan we daarmee niet onze eigen organisaties in de weg?

Waarom negatief aanvliegen?

Een van de redenen dat de meeste mensen schoorvoetend naar functioneringsgesprekken toegaan is de aanvliegroute. Het gaat veelal niet om de prestaties die goed waren en de bijbehorende complimenten, het gaat veelal over de dingen die ‘net niet’ zijn of de dingen die nog geleerd moeten worden. Het gesprek focust zich in de praktijk als snel op de punten die de werkgever als ‘ontbrekende’ schakels ziet. Waarbij de prestaties die wel tot uitstekend voldoen met een beetje geluk enkele seconden en een compliment opleveren.

De echte functie van een functioneringsgesprek zou ‘medewerkers motiveren’ moeten zijn, maar dan komt al snel de vraag ‘ hoe doe je dat?’

Motivatie en prestatie

Uit ervaring weet ik dat je mensen het beste kan motiveren met een positieve instelling, of het nu gaat om kinderen op de basisschool interesseren in taal en rekenen, of dat het gaat om hoogwaardig werk bij een chemisch concern. Mensen motiveren begint met positieve feedback en samen bespreken waar de mogelijkheden liggen om de prestaties op basis van de individuele vaardigheden nog verder te optimaliseren. Want bij een positieve aanvliegroute is er uiteraard ook tijd voor verbeterpunten, maar gaat het om wat bij het individu past en niet hoe het individu in de eenheidsworst past.

Zoals vele organisatiekundigen uit de huidige tijd omarmen, diversiteit maakt organisaties sterker en weerbaarder voor verandering, is een zienswijze die ik voor de volle 100% deel. Want als organisatie inspelen op verschillende en snel veranderende markten kan alleen als de organisatie niet in een logge eenheidsworst veranderd die als een bulktanker moeilijk van koers kan veranderen als de wind draait. Nee, organisaties die flexibel kunnen reageren, mensen hebben die op verschillende manieren hun voelsprieten uit kunnen steken om de markt te peilen en oog hebben voor verschillende typen en wensen van klanten, dat zijn de organisaties die zo wendbaar zijn als een speedboot.

Menselijke maat

Het is misschien wel de meest gehate politieke term uit Den Haag, maar binnen elke organisatie, instelling en zelfs de overheid is de menselijke maat de weg naar een organisatie die in kan spelen op veranderingen. Want door het creëren van een eenheidsworst, verlies je de kracht van de organisatie om veranderingen aan te zien komen. Door diversiteit te benutten is het wel mogelijk om door de verschillende kwaliteiten van mensen optimaal in te kunnen spelen op veranderingen. En om diversiteit een kans geven is het als eerste noodzakelijk om de standaard lijstjes het raam uit te gooien en te komen tot een persoonlijk gesprek om te bekijken waar iedere partij staat en hoe het mogelijk is om elkaar te versterken en elkaars kwaliteiten beter te benutten!

In slecht weer komen....

Voor niemand leuk, er zijn wel
mogelijkheden om het proces
te managen voor het echt zo ver is.

Soms is het einde onvermijdelijk, dan komt er na al het harde werken een einde aan het bedrijf waar je al die jaren hebt gewerkt. Het was iets wat ik nog nooit had meegemaakt en nu dus wel. Het is voor mij als ondernemer normaal dat je niet altijd stipt je inkomsten binnen ziet komen. Maar als dat bij je partner, waar dit wel zo is, ineens ook gebeurt heeft dat een vreemde impact. Vooral ook omdat de consequenties voor de medewerkers ineens heel dichtbij komen.

Het is iets wat in het nieuws komt, bedrijven die faillissement aan moeten vragen, medewerkers die hun salaris ineens niet meer op de bank zien staan en toch weten dat de huur/hypotheek binnen enkele dagen moeten worden betaald. Nu pleit het Nibud al jaren voor spaarpotjes, maar dat is niet voor elk salaris zomaar weggelegd. Dus daar staan je medewerkers dan.

Les voor ondernemers 

Mijn les voor ondernemers uit deze ervaring is eigenlijk heel simpel, want waar het in dit geval aan ontbrak is goede informatie, met als gevolg onrust en ook vooral onbegrip bij werknemers. Men wordt boos en verliest al snel het begrip voor het onbereikbare management/de directie. Dat is lastig, zeker ook voor de ondernemer die alles op moet zien te lossen met advocaten, schuldeisers en uiteindelijk de curator.

De logische vraag is dan, welke informatie? Het meest belangrijke is het informeren van medewerkers over de dreigende situatie met daarbij heldere informatie over hun rechten en plichten, zodat zij de kans hebben om privé zaken te regelen. Hierbij loop je als ondernemer natuurlijk een risico, maar het biedt ook kansen, als je medewerkers bij kunnen dragen aan het vinden van nieuwe klanten, en klanten gerust kunnen stellen over leveringen of doorverwijzen naar iemand die hen kan informeren, is dit voor alle partijen prettiger. En maakt uw onderneming voor potentiële overname kandidaten des te interessanter.

De onrust

Voordat u dit bordje op moet
hangen, is het noodzakelijk
personeel te informeren.

De onrust kunnen beteugelen is een belangrijk element in de afhandeling en misschien zelfs wel afwending van een faillissement, immers je zoekt als ondernemer investeerders, overname kandidaten en daarvoor zijn een goede boekhouding en medewerkers met kennis van zaken, natuurlijk belangrijke pijlers. Dat de financiële zaken slechtlopen is op dat moment al een feit. Natuurlijk kunnen hier allerlei oorzaken in liggen, van mismanagement, mis communicatie met banken en financiers, teruglopende orders of wat dan ook.

Wat wel belangrijk is om te onderzoeken, zeker in het kader van een doorstart, overname of om later weer opnieuw te kunnen beginnen is de eigen rol van de ondernemer, het management wat u ondersteunde en hoe u dit de volgende keer kan voorkomen. Dit vraagt de hand in eigen boezem te steken, hergroeperen en na een grondige evaluatie kijken hoe het beter kan.

Vertrouwen en samenwerking 

Mijn advies aan elke werkgever is in elk geval het bieden van goede informatie aan werknemers, beloon hun betrokkenheid bij de organisatie door hen in vertrouwen te nemen. Vraag hen om vertrouwen en roep hen op om mee te denken over oplossingen. Want medewerkers weten vaak meer dan u denkt, zeker zij die veel bij klanten komen en misschien zelfs nog wel kunnen bijdragen aan het binnenhalen van die nieuwe noodzakelijke klant om uw onderneming te redden. Lukt het niet, staan zij niet pontificaal tegenover, maar naast u en lukt het wel, dan kan u samen vol vertrouwen bouwen een een vernieuwde toekomst.

Niet gekleurd in je werk?

Leg je een bom onder je sollicitatie
als je kleur bekend?

Afgelopen week kreeg ik de tip om me iets, nou ja eigenlijk vrijwel niet meer, politiek uit te laten op Twitter. Op zich geen vreemde opmerking, maar wel eentje waar ik stiekem best veel moeite mee heb. Waarom, niet omdat ik mijn mening niet kan scheiden van mijn werk, wel omdat ik het leuk vind om met een beetje humor met politiek bezig te zijn. En waar veel politici weten dat ik als adviseur mijn zakelijke mening niet van een partij af laat hangen, mijn advies baseer op onderzoek en kennis uit de sector. Is deze uitgesprokenheid iets wat mij als consultant voor gemeenten een potentieel risico maakt?

Ik ben zeker niet de enige consultant met een politieke voorkeur, mening of wat dan ook. Het grote verschil is, dat ik deze niet onder stoelen of banken steek als het om mijn vrijetijdsbesteding gaat. Wat betreft mijn werk, dat is overigens ook duidelijk op mijn zakelijke Twitter account zichtbaar, heb ik geen politieke voorkeur, uitsluitend een zakelijke visie. Daarin handel ik op basis van de doelstellingen die voor een opdracht staan. Is dat voor een gemeente met een coalitie met een andere kleur, geen probleem want het is hun doelstelling die ik vorm moet geven. Natuurlijk zit daar een stukje van jezelf in, maar dat moet technisch onderbouwd zijn en in relatie staan tot de wensen. Kortom, daar mag en kan ik geen eigen politieke kleur aan geven.

Stilhouden of eerlijk mogen zijn?

Mensen die denken dat consultants die zich niet publiek uitlaten geen politieke mening hebben, die mensen hebben boter op het hoofd. Want ieder mens heeft een mening en dus een politieke voorkeur. Persoonlijk vind ik dat je daar eerlijk over moet kunnen zijn. En vraagt een opdrachtgever mij om iets minder politiek te Twitteren, dan ga ik daar zeker over in gesprek. Want ik ben de beroerdste niet. Maar niets meer Twitteren over politiek, dat is voor mij misschien toch wel onhaalbaar vrees ik.

Juist dit is een van de redenen dat ik er de voorkeur aan geef om in het bedrijfsleven mijn opdrachten te zoeken, ik weet dat ik met elke wethouder van elke kleur om de tafel kan om afspraken te maken. Dat bewijst mijn CV, mijn goede verhouding met diverse politici van allerlei partijen en dus zou mij dit juist interessant moeten maken. De vraag is nu dan ook vooral, waar kan ik mijn advies, netwerk en projectmanagement kwaliteiten inzetten in de komende maanden?

Goed in mijn vak

Het moet gaan om vakmanschap en talent, kan je dat als
professional niet scheiden kies dan een ander vak!

Als ik ergens aan de slag ga moet het gaan om mijn vaardigheden, niet of ik de juiste politieke kleur heb of me als politiek kleurloos moet presenteren. Ik ben van mening dat dat buiten beschouwing moet blijven, want iedere professional moet werk en private voorkeuren kunnen scheiden. Kan je dat niet, dan heb je het verkeerde vak gekozen, ik kan het wel en dat maakt mij gewoon een goede consultant. Immers, je weet wat voor vlees je in de kuip hebt, dat is toch goed om te weten?

Ik wil met mijn vaardigheden elke opdracht tot een succes maken, niet op basis van mijn persoonlijke mening. Net zoals ik de wetenschap heel belangrijk vind, maar het ook niet eens ben met de evolutietheorie. So what, of ik daar nu in geloof, maakt mij dat minder interessant? Nee, ik ben interessant omdat ik mede dankzij mijn uitgesprokenheid een breed politiek gekleurd, maatschappelijk en zelfs ondernemersnetwerk heb opgebouwd. Dat, ja dat, en mijn vaardigheden moeten in de gunning van een opdracht centraal staan! Dus voor alle ondernemers, gemeente of andere partijen die opzoek zijn naar een talentvolle projectmanager, ik ben er klaar voor!

Les van ZZP’ers

Iedere HR professional kent de term wel, ‘happy workers are productive workers.’ Want als het gaat om productiviteit is het van groot belang dat mensen het ook naar hun zin hebben op het werk. Dat ze werk doen waar ze tevreden over zijn, waar ze hun kwaliteiten optimaal in kwijt kunnen. Als werkgever heeft u optimaal profijt van mensen die zich binnen uw bedrijf prettig voelen, mijn vraag is dan ook, waarom kijken we niet meer naar de mensen zelf in plaats van de functie waarin iemand wordt ingekaderd?

Uit onderzoek van het SCP blijkt dat veel ZZP’ers heel tevreden zijn over hun werk, dit zijn de mensen die van hun specifieke kennis en kunde hun werk hebben gemaakt. Mensen die werk doen wat ze echt leuk vinden, waar ze echt goed in zijn. Het is dan ook niet gek dat maar 6% van de ZZP’ers aangeeft liever in loondienst te werken. Mij, als ZZP’er verbaasd dit niets. Want ook ik koos bewust voor een leven als ZZP’er, omdat ik nu het werk kan doen waar ik echt goed in ben. Waar ik plezier aan beleef en waarvan ik weet dat het, wat voor mij persoonlijk een grote drijfveer is, belangrijk is.

Professionals passen niet in hokjes

Mensen die hoog specialistisch werk doen, dat zijn niet de mensen die in functiehokjes zijn in te delen. Het zijn de mensen die ruimte nodig hebben om zich blijvend te ontwikkelen, hun creatieve geesten te laten bloeien en dat gaat nu eenmaal niet in een afgesloten bubbel. Niet voor niets zetten bedrijven als Google, Coolbleu en diverse andere tech-bedrijven in op voldoende ruimte om te ontspannen. Met luie banken en soms zelfs een ballenbak, waar mensen even compleet kunnen ontspannen.

Deze bedrijven zijn afhankelijk van de vrije geesten, de vrije geesten die nieuwe dingen bedenken en daarmee voortdurend blijven innoveren. En innoveren vraagt om vrije geesten die de ruimte krijgen. Nu zullen veel ondernemers denken, ‘dat wordt een zootje!’ Toch blijkt dat in de praktijk enorm mee te vallen, want er zullen zeker mensen misbruik maken van de ruimte die ze krijgen, mensen zullen in het begin misschien meer ‘spelen’ dan werken. Echter komt u op die wijze wel tot de ontdekking wie echt waardevol is, want het valt al snel op wie wel productief is. Wie zijn targets haalt en wie er met de pet naar gooit. Immers, het werk moet nog steeds worden gedaan.

Les van ZZP’ers

De kern zit hem, in plezier,
betrokkenheid en motivatie.

Veel ZZP’ers proberen ruimte in te bouwen voor het gezin, voor de netwerkborrels waar zij andere professionals in een ontspannen omgeving tegenkomen en samen dingen bespreken. Dit zijn de mensen die zichzelf hebben ontdekt als gepassioneerde professionals, met oog voor de ontwikkelingen in hun vakgebied en veelal ook open staan voor aangrenzende vakgebieden waar zij van kunnen leren. Dat is nu net de kern van innovatie, met elkaar in gesprek gaan en van elkaar leren om te komen tot nieuwe of betere oplossingen voor problemen.

Wat is de les die u als HR professional of als ondernemer kan leren van ZZP’ers? Wat mij betreft is het deze, laat mensen doen waar ze goed in zijn zodat u en uw bedrijf er optimaal van kunnen profiteren. Laat professionals vrij uit hun kleine hokjes en laat ze bloeien om te komen tot meer innovatie zodat uw bedrijf kan groeien. Dan ziet u de passie en motivatie opbloeien evenals uw medewerkers en uw inkomsten!

Niet alleen op kantoor

Ook voor mensen die lager in de organisatie werken hebben hier profijt van, laat ook hen meedenken en ‘mee spelen’ als het bijdraagt aan de productiviteit. Dus trappen uw monteurs een balletje in de pauze, zeur dan niet over blessures, maar laat ze even gaan zodat ze vol goede moed weer door kunnen met het werk. Het werk dat uw kassa laat rinkelen aan het einde van de maand. Want “Happy workers are productive workers” en laat ook u bedrijf daar optimaal van profiteren!

In het teken van groei

Afgelopen week was de week van de ondernemer in Rotterdam aangeland, een evenement wat ik elke ondernemer van harte aan kan raden. Of het nu gaat om inspiratie, netwerken of het opdoen van nieuwe ideeën, dan ben je daar aan het juiste adres. Ook als ZZP’er was het voor mij een boeiende en vooral leerzame dag, van een lesje in economie door Matthijs Bouwman tot sessies van De Baak over organiseren en gepassioneerde professionals.

Menno Lanting;
"De sleutel tot innovatie zit bij mensen"

Uiteraard stonden ook thema’s als innovatie, nieuwe vormen van financiering, et cetera op het programma, kortom voor iedereen wat wils. Toch lag de kern van de thema’s eigenlijk allemaal op een lijn, ze waren gericht op een economische transitie die eigenlijk steeds meer zichtbaar wordt in vele bedrijven. Er veranderd veel voor ondernemers en vooral als het gaat om thema’s als duurzaamheid, zelfsturende teams en andere sociale aspecten binnen MVO.

Transitie

Uiteraard kwam ook de daling van de beurs voorbij, welke vele verklaringen kunnen hebben maar zeker ook vragen om de antwoorden op vragen als: Waarom is de productie in Duitsland teruggelopen in de maand augustus. En dan kom je op mogelijke ooorzaken uit als, vakantieperiode, minder productiedagen en dergelijke, welke eigenlijk hele simpele verklaringen zijn. Immers in de economie en vele andere wetenschappen geldt;

“Eén is een geval, twee gevallen is een mogelijk toeval en 3 gevallen is een patroon”

Dat geeft aan dat er na een aantal dagen zeker iets zichtbaar is op de beurzen, maar de vraag is of het een nieuwe crisis is. Veel mensen in de zaal, verwachtten geen nieuwe crisis maar een langzaam herstel, Zelf vermoed ik meer, ik vermoed dat we in een periode van transitie zitten. Een overgang van de economie zoals we hem nu kennen naar een nieuwe economie waar duurzaamheid, mensen en maatschappij centraal staan.

Het jaar van de geit

Trendwatcher Adjiedj Bakas, een bekend fenomeen voor velen en voor mij persoonlijk altijd een boeiende inspiratiebron gaf dit mooi weer in zijn bijdrage, waarvan een korte impressie hier te zien is. Het (Chinese) jaar van de geit is een jaar wat wordt gekenmerkt door verantwoordelijkheidsbesef, mededogen en creativiteit. Deze thema’s sluiten sterk aan bij de economische verandering die eraan lijkt te komen.

Want juist thema’s als duurzaam, mensen en maatschappij krijgen steeds meer aandacht. Van grote Europese bedrijven die de duurzame energie doelstellingen graag willen vergroten. Tot banken als ING, ABN AMRO en verzekeraars als Achmea die de eigen doelstellingen met betrekking tot inclusief beleid verder trekken dan de overheid omdat zij kiezen voor talent ook als dat mensen zijn die buiten de doelgroep garantiebanen vallen. Dat is een mooi voorbeeld van het opnemen van verantwoordelijkheidsbesef.

Groei door transitie

Dat de Nederlandse economie en  bedrijven weer gaan groeien, dat is zeker. Ook de positieve effecten voor consumenten van groei zijn hierbij niet uit te vlakken. Toch zal het niemand verbazen dat er op 2 januari niet spontaan een rush op de beurs zal plaatsvinden, dat is immers niet realistisch. Toch is het wel zo dat in een jaar waar we als ondernemer weer meer oog voor maatschappelijke thema’s als duurzaamheid, de mensen die (in)direct betrokken zijn bij de organisatie, maatschappelijke verantwoordelijkheid en creativiteit, de kansen op groei kunnen worden omgezet in een stijgende economische lijn.

Dus gooit u het roer om, gaat u inzetten op innovatie binnen uw bedrijfstak en stimuleert u daarmee de creativiteit? Biedt u uw mensen de ruimte om deze creativiteit te benutten omdat zij zich in een prettige en diverse organisatie optimaal gestimuleerd voelen? Pakt u de handschoen van het verantwoordelijkheidsbesef op en bekijkt u hoe u processen duurzamer kunnen en u uw productie kan vergroenen? Dan bent u klaar voor het jaar van de geit en het jaar van de groei!