Verandering zit ook in jezelf!

Logo 3rd  International Disabilities
Conference, Amsterdam 2017

Ik ben me aan het voorbereiden op een presentatie die ik eind dit jaar mag houden op het congres van Disability Studies in Nederland, DSiN, in het eerste weekend van december. Naar aanleiding van mijn paper, 'Corporate Inclusion and Accessibility' wilde ik uiteraard ook een korte introductie doen. Waarbij ik uit wil leggen waarom ik de hoofdrol in het vormgeven van inclusie bij het bedrijfsleven zie, in plaats van bij de overheid. In het kader van het thema, The Art of Belonging, biedt deze introductie meer dan alleen een inkijkje in mijn achtergrond.....

Vanmorgen (zondag 8-10) verwees Feike Sijbesma CEO van DSM bij Buitenhof, naar de hoofdrol van het bedrijfsleven bij de transformatie naar een duurzame economie. In relatie tot het beleid van dit nieuwe kabinet, wat niet eens de doelstellingen uit het Parijs-akkoord gaat halen. Is dat vreemd?, nee dat is het niet. Bedrijven worden gewaardeerd op hun producten, spelen in op sociale, maatschappelijke en economische veranderingen omdat zij hier hun bestaansrecht uit halen. De waardering van de klant is immers direct te voelen. Ten opzichte van de (gemiddeld) bijna 4 jaarlijkse gang naar het stemhokje voor de Tweede Kamer verkiezingen.

De politiek is niet zaligmakend

In 2008 stortte ik me met veel plezier in de politieke strijd voor eerlijke kansen voor mensen met een handicap op de arbeidsmarkt. In 2010 werd ik lobbyist voor een organisatie die zich inzette voor Wajongers en andere jonggehandicapten. Ik heb, in samenwerking met velen, mooie resultaten mogen behalen. Van aanpassingen in de uiteindelijke wetgeving, tot het initiëren van maatschappelijke platformen om inclusief werkgeverschap* vorm te geven. 

Toch ligt de verandering niet in de politiek, de verandering ligt toch echt bij de werkgevers die inclusief werkgeverschap vormgeven. Ik realiseerde me dit vooral in de periode 2012-2015, toen steeds meer werkgevers actief aan de slag gingen, terwijl de wetgeving nog niet rond was. Al in die periode begon ik mezelf, als freelancer, meer en meer te focussen op werkgevers en ondernemers. Zoekend naar een mooi pakketje, de voordelen waarmee bedrijven inclusie tot een bedrijfsstrategie konden ombuigen.....

Verandering vraagt tijd

Ik realiseerde me, voordat het VN Verdrag** in juni 2016 door de Eerste Kamer werd aangenomen, dat deze stemming Nederland niet direct zou veranderen. Maar wat ik me wel realiseerde, was eigenlijk precies wat ik al die jaren al had geleerd. De hoofdrol van het bedrijfsleven om dit ook echt vorm te geven! Wat mij vleugels gaf, als het ging om het zoeken naar mogelijkheden, om van mijn missie mijn dagelijks werk te maken. Want ik wilde niets liever.......

Afgelopen juni, onderweg
naar mijn eerste internationale
congres, namens ING

Inmiddels werk ik 6 maanden aan inclusief ondernemen, accessibility, binnen ING Bank. Wat misschien nog niet zo zichtbaar is, maar dat komt vooral omdat verandering tijd vraagt. Om tot inclusief ondernemen te komen moeten er veel dingen veranderen, van maatschappelijke beeldvorming tot aan klantpositie, van processen tot praktische uitvoerbaarheid en nog veel meer elementen. Dus als je denkt dat het VN Verdrag nog niets heeft veranderd, dan vraag ik je vooral om nog een beetje geduld op te brengen. De veranderingen zullen in de komende jaren steeds zichtbaarder worden, want alleen in sprookjes kan een hamer plots de wereld veranderen! 

*Inclusief werkgeverschap - werkgevers die actief banen beschikbaar stellen voor mensen met een handicap binnen reguliere vacatures, inclusief ruimte voor aanpassingen.
** VN Verdrag - het UN CRPD (Convention on the Rigths of People with Disabilities), of VN Verdrag voor de rechten mensen met een handicap, is op 14 juli 2016 door de Eerste Kamer aangenomen en op 14 juli 2016 bekrachtigd door de VN in New York. 

12 jaar om te innoveren!

De komende 12 jaar staan voor de arbeidsmarkt en werkgevers in het teken van een belangrijke omslag. Namelijk de omslag naar een inclusieve arbeidsmarkt met de invoering Participatiewet. Misschien een beetje vergezocht, zou je kunnen denken, maar wel de kern van het idee achter de 100.000 garantiebanen bij werkgevers en 25.000 banen bij de (Rijks)overheid voor mensen met een arbeidshandicap. Volgens staatssecretaris Klijnsma moet dit de ‘cultuuromslag’ vormen, toch vraagt dat wel meer dan een dreigend quotum.

Gedragsverandering is iets wat je maar moeilijk af kan dwingen, dat weet iedere psycholoog. En toch zet de overheid in op een cultuuromslag door een dreigend quotum, middels het monitoren van de te vervullen garantiebanen. Dit moet de komende tijd worden ingevuld, gemonitord en worden uitgevoerd, waarbij het in de kern moet gaan om de grootste verandering op de arbeidsmarkt in jaren.

Positieve aanpak

Elke psycholoog weet dat het veranderen van gedrag het beste wordt gestimuleerd door er gedurende een aanzienlijke periode iets positiefs tegenover te stellen. Dat geldt ook voor het innoveren naar een inclusieve arbeidsmarkt. Want dwingen en niet de juiste tools bieden, dat is iets wat alle tekenen van een falend plan in zich heeft.

Daarom zou het goed zijn als de overheid niet in zou zetten op een quotum, maar juist zou inzetten op het adviseren van werkgevers over de voordelen van mensen met een arbeidshandicap. Hierbij denk ik niet aan eindeloze subsidies, maar misschien een bonussysteem om adviseurs uit te financieren die werkgevers van de juiste kennis kunnen voorzien. En dan denk ik niet aan het doorgeschoten re-integratie wereldje, zij hebben andere belangen dan de werkgevers namelijk (geheel terecht) die van hun cliënten. Wel denk ik aan werkgeversgericht advies, met de kracht om te overtuigen van het nut, de voordelen en ten slotte de maatschappelijke positie van de werkgever.

“Aan inclusie bouw je samen”  

De zwakste schakel

Door werkgevers te dwingen om mensen met de grootste afstand (een arbeidsvermogen tussen 20-50%) in dienst te nemen, breng je vooral problematiek op de werkvloer. Want deze mensen kunnen veelal met een beetje coaching en goede begeleiding goed hun werk doen, echter vraagt die heel veel tijd en inzet van de werkgever. De doelgroepen die juist weinig extra tijd en inzet vragen, mensen met een lichte of zware handicap, maar goed capabel om hun specifieke werk te doen mits ze de juiste aanpassingen hebben. Zijn de groepen die juist in de garantiebanen buiten beschouwing worden gelaten.

Juist de mensen met een hoger arbeidsvermogen en veelal ook bijbehorende zelfredzaamheid zijn juist de ‘ambassadeurs’ van de mogelijkheden. Zij kunnen hun werkgever ondersteunen door hun persoonlijke kennis en ervaringen om meer ruimte te creëren voor mensen met een (zwaardere) arbeidshandicap.  

De Participatiewet komt nu echt

Vandaag is de Participatiewet goedgekeurd door de Eerste Kamer, dit maakt een einde aan veel onzekerheid, voor zowel werkgevers als werkzoekenden met een arbeidshandicap. Daarom wordt het nu tijd om in actie te komen, de juiste mensen te gaan zoeken en te investeren in de beste oplossingen. Want zoals voor elke kandidaat geldt, ‘de juiste persoon is de investering waard’ en dat geldt zeker ook voor advies over de juiste kandidaten met een arbeidshandicap!

Bianca Prins,

CV Works

(Sociale) arbeidsmarkt innovatie, inclusief MVO advies,