Betrokken werknemers vragen betrokken werkgevers!

Duurzaam ondernemen is meer dan alleen groen, iets wat ik misschien wel te vaak zeg. Toch blijkt het keer op keer iets wat herhaald moet worden. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen heeft niet voor niets het woord 'Maatschappelijk' in zich. Want we kennen allemaal de term 'De maatschappij, dat ben jij' en dat geldt dus ook voor ondernemers. 

Om als ondernemer voeten aan de grond te krijgen is meer nodig dan een goed product, het moet ook iets zijn waarvan je weet dat de maatschappij er (zonder het te weten) behoefte aan heeft. Het moet een product zijn waarmee je de maatschappij een dienst bewijst, of de maatschappij zich dat nu realiseert of niet is daarin inherent. Het gaat erom dat jij als ondernemer kan bewijzen dat de maatschappij dit product nodig heeft en daarin zijn de mensen die bij je werken een belangrijke schakel.

Ambassadeurs

Medewerkers zijn meer dan alleen de mensen die te leveren producten en diensten mogelijk maken, het zijn de mensen die je product of dienst promoten door hun verbinding met wat ze doen. Een mooi voorbeeld hiervan is 'betrokkenheid' of 'verbondenheid' bij het bedrijf waar men werkt. Door onderdeel te worden van een 'familie' die binnen een onderneming wordt gevormd, draagt een medewerker uit waar het bedrijf voor staat.

Dit speelt uiteraard ook twee kanten op, want een betrokken medewerker die in de problemen komt laten vallen, kan dit zorgvuldig opgebouwde 'familiekapitaal' desastreus vernielen. Immers, iemand die altijd met plezier bij een bedrijf gewerkt heeft en zich als ambassadeur in zijn netwerk heeft voortbewogen en ineens van mening veranderd geeft daarmee een negatief signaal over het bedrijf en daarmee ook de producten en diensten.

Veranderlijk?

Dit kan je zien als de veranderlijkheid van de mens, maar eigenlijk zit het veel dieper. Op het moment dat iemand zich sterk verbonden voelt met een organisatie en deze zelfs bijna als familie gaat zien, is er sprake van verbinding. Op het moment dat een medewerker bijvoorbeeld ziek wordt en niet meer kan werken, de werkgever hiermee niet weet om te gaan en er daardoor een breuk in de relatie ontstaat, gaat de verbinding verloren.

Op dat moment is er eigenlijk sprake van een vertrouwensbreuk, net als dat er in een gezin iets gebeurt waardoor het fundament wordt weggeslagen. Deze vertrouwensbreuk kan tot negatieve signalen over de werkgever leiden, met als gevolg dat de werkgever in het netwerk van de medewerker in een negatief daglicht komt te staan. En zeker in de huidige tijden van sociale media, waarin iedereen met elkaar verbonden is, kan dit grote gevolgen hebben.

Hoe kan het anders?

Terug naar de maatschappelijke rol van werkgevers, en daarmee het beperken van dit soort effecten. Als werkgever vraag je betrokkenheid van je werknemers, dat zij gaan voor het bedrijf en de producten die je levert, dat mensen zich identificeren met waarom je je als ondernemer onderscheid. Hierbij hoort ook de maatschappelijke verantwoordelijkheid als betrokken werkgever als het bij de werknemer mis gaat. Toch wil ik graag wel de nadruk leggen op 1 ding, dit kost tijd en dus geld. Toch kan het meer opleveren dan je in eerste instantie denkt.

Op het moment dat je de werknemer die ziek wordt goed begeleid, ondersteund bij het vinden van een passende oplossing op het gebied van werk. Dan voelt de werknemer zich deel van de familie, het maatschappelijke netwerk dat hoort bij het werken. Indien je als werkgever betrokken blijft bij de medewerker dan blijft de medewerker ook betrokken bij je bedrijf en daarmee dus ook een ambassadeur van je bedrijf. Met als gevolg een positieve uitstraling die weer wordt doorgegeven in het netwerk van deze medewerker en dus uw klantenpotentieel.

Past 'sociaal' bij ondernemerschap?

Naar aanleiding van diverse reacties op Twitter over mijn laatste blog, wil ik graag ingaan op het woord sociaal. Want waar veel ondernemers het woord sociaal met links, of soms zelfs niet ondernemer waardig, associëren. Is sociaal ook voor ondernemers juist iets wat bij MVO hoort. Want MVO gaat niet alleen om milieu en financieel, het gaat ook om mensen, de maatschappij waarin een onderneming opereert en daarbij behorend sociale relaties met werknemers, stakeholders en anderen.

Sociaal ondernemen is samenwerken

Voor veel mensen lijken de woorden ‘sociaal en ondernemerschap’ in een zin, iets wat niet past. Het is vanuit hun visie niet iets waar je als ondernemer voordeel uit kan halen. En toch is dat niet zo, want sociale relaties zijn ook voor een onderneming van levensbelang. Vooral omdat een goed sociaal klimaat binnen de organisatie kan bijdragen aan thema’s als productiviteit, diversiteit en bovenal duurzame arbeidsrelaties.

Waarom verbonden?

Waar zit de verbinding tussen maatschappelijk betrokken en sociaal? Eigenlijk is dat heel simpel te verwoorden: Een maatschappij bestaat uit individuen, welke in diverse relaties sterk afhankelijk zijn van elkaar. Of het nu gaat om een relatie tussen bedrijf en consument of dat het gaat om relaties tussen producenten en afnemers van halffabricaten. Een onderlinge relatie is van grote invloed op de samenwerking en bovenal het vertrouwen in elkaar.

Elke ondernemer geeft er de voorkeur aan om samen te werken met partners waar een goede ‘klik’ mee is, een partner waar men vertrouwen in durft te stellen omdat men gezamenlijk de zelfde doelen heeft. Beide partijen willen graag een goed product tegen een goede prijs leveren, voeg daarbij dat men afspraken maakt over goede arbeidsomstandigheden binnen de gehele bedrijfsketen en je hebt een sociaal component van de samenwerking te pakken.

Perspectieven

De sociale elementen, ofwel de zachte componenten van een organisatie(cultuur), door McKinsey benoemd in het 7S model, als personeel, vaardigheden/scholing, managementstijl en overkoepelende doeleinden geven de organisatie body. Het gaat hierin om het versterken van de hardere elementen binnen de organisatie als strategie, structuur en systemen & procedures die praktische handvatten geven aan het management om de organisatie vorm te geven. Toch kunnen beide harde en zachte kanten niet zonder elkaar voortbestaan als het gaat om duurzame perspectieven voor een organisatie.

Behoud u kapitaal, ook als het om mensen gaat!

Een organisatie stuurt men aan op basis van de eerder genoemde ‘harde’ elementen, echter is aandacht voor de ‘zachte’ elementen de smeerolie die de organisatie bijeen houdt. En juist daarin zit de kern van mijn betoog. Want een organisatie heeft geen kans op voortbestaan als mensen zich niet langdurig aan een organisatie willen verbinden. Dit omdat mensen binnen een organisatie ook onderdeel van uw bedrijfskapitaal zijn, durven zij niet aan te geven wat zij zien als een verbetering, fout in de productie of dienstverlening, et cetera dan kunnen producten en diensten nooit worden verbeterd. Gaan deze mensen weg, dan nemen zij kennis mee naar een ander bedrijf en verliest een bedrijf waardevol kapitaal aan een mogelijke concurrent.

Geen vies woord

Sociaal is ook voor een ondernemer geen vies woord, het is een element wat de smeerolie van elke organisatie vormgeeft. Het gaat niet om dure projecten om mensen eeuwig kansen te blijven bieden. Het gaat om belangrijke componenten die mensen aan organisaties verbinden en waardoor zij als medewerker betrokken raken bij het product of de dienst waar zij voor staan en daarmee een reclamezuil voor uw bedrijf vormen. En om consumenten die hun vertrouwen in uw producten durven stellen en daarmee uw winstgevendheid vergroten!

Het 7S model van McKinsey

Sociaal Ondernemerschap

Deze bedrijfsvorm komt steeds vaker voorbij, toch blijkt dat veel mensen dit zien als een extreme links idee. Het is iets wat vaak met de SP gedachte wordt geassisteerd maar het tegendeel is waar. De kern van sociaal ondernemerschap ligt in aandacht voor individuele mogelijkheden ongeacht iemands beperkingen of achtergrond; investeren in de financiële continuïteit van het bedrijf; en ten slotte ook aandacht voor de impact van de organisatie op de (in)directe omgeving en haar klanten als het gaat om milieu, veiligheid en gezondheid.

Deze kernelementen geven aan dat sociaal ondernemerschap eigenlijk een verdere doorvoering van MVO (Maatschappelijk Verantwoord Ondernemerschap) is. Het is een nieuwe vorm van ondernemen die vaak wordt gelieerd met het opzetten van een bedrijf met mensen die door hun handicap of sociale situatie een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Toch is een sociale ondernemer meer dan dat, sociaal ondernemerschap gaat ook om de keuze voor de mensen die de organisatie maken, de klanten die een organisatie groot kunnen maken en hoe de financiële continuïteit van de organisatie kan worden gewaarborgd.

Individuele mogelijkheden

Om optimaal de kennis en vaardigheden van mensen binnen een organisatie te kunnen benutten is het noodzakelijk om de juiste mensen op de juiste plek te hebben. Bij mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt vraagt dit extra inspanning om de juiste kwaliteiten te vinden of voordat zij hun kwaliteiten volledig kunnen benutten. Als sociaal ondernemer biedt men deze ruimte, waardoor mensen kunnen leren en daarmee een waardevol onderdeel binnen de organisatie kunnen worden. Dit vraagt tijd, inzet en levert uiteindelijk enorm gemotiveerde medewerkers op.

Het voordeel van een dergelijke aanpak is dat je als werkgever ook een goede relatie met medewerkers opbouwt, deze medewerkers zijn vrijwel allemaal enorm loyaal en in combinatie met organisatie specifieke kennis en vaardigheden, maakt dit deze mensen tot belangrijke assets. Ook voor andere medewerkers is sociaal ondernemerschap enorm motiverend, want de mensen die kiezen voor geld en sociale status zullen zich binnen een dergelijke organisatie niet thuis voelen. De mensen die graag onderdeel uit willen maken van uw organisatie en bijbehorende producten en/of diensten, die zullen blijven en zijn door sociaal personeelsbeleid veelal enorm loyaal aan de organisatie.

Financiële continuïteit

Geen organisatie kan overleven zonder gezond financieel beleid, dus investeren in de organisatie als geheel, ontwikkeling van diensten en/of producten en daarmee ook in de toekomst klanten te kunnen blijven trekken. Dit vraagt een andere blik op financiën, namelijk niet om het meeste geld te verdienen en daarmee een hoge sociale status te behalen, wel dat men bouwt aan continuïteit en daarmee een toekomstvisie neerlegt.

Financiële continuïteit vraagt om verstandig investeren, om het opbouwen van vermogen en bij aandeelhouders om betrokkenheid bij de producten en/of diensten en vorm van bedrijfsvoering die is gekozen. Daarmee is een gezond salaris zeker niet uitgesloten, maar maakt men wel bewust de keuze om op de korte termijn geen extreem hoge salarissen te bieden, wel om te gaan voor de toekomst en het behoud van een gezonde financiële huishouding binnen de organisatie, ook op de momenten dat de economie of wat dan ook tegen zit.

Impact op de (in)directe omgeving

Wat is de invloed van de organisatie op de omgeving, kiest men ervoor om sociaal te ondernemen dan is het prettig als de omgeving dit ook zo vervaart. Dit geldt voor medewerkers die met trots durven melden dat zij bij uw onderneming werken en dat zij daar met plezier werken omdat zij gewaardeerd worden. Tot aan de omwonenden die weten dat uw bedrijf waarde hecht aan een gezonde werk-/leefomgeving, veiligheid van omwonenden en het milieu.

Naast uw medewerkers en buren zijn uiteraard ook uw klanten van belang. Als zij tevreden zijn over uw diensten en/of producten zullen ze eerder terugkomen. Als medewerkers plezier in hun werk hebben, achter een product staan dan kunnen zij producten beter aanprijzen en verkopen dan dat ze het doen omdat ze dit uitsluitend voor hun salaris doen. Klanten merken dit, klanten kiezen zeker ook vaak genoeg voor goedkopere oplossingen, maar klantvriendelijkheid is wel de reden voor klanten om te kiezen voor een bepaald product en/of dienst.

Sociaal ondernemerschap en MVO

Eigenlijk sluiten sociaal ondernemerschap sterk aan bij MVO doelstellingen, hoewel MVO ook in de wereld van de grote spelers en het snelle geld wordt vormgegeven is er zeker een groot onderscheid te vinden. Namelijk dat MVO doelstellingen bij veel bedrijven een bijproduct zijn en bij sociaal ondernemerschap de basis van de bedrijfsvoering volgt. En in een wereld waar consumenten en producenten (onder druk van consumenten) steeds bewuster met hun maatschappelijke verantwoordelijkheid omgaan is sociaal ondernemerschap misschien wel de visie op het ondernemen van de toekomst!