Verandering in gang zetten!

Verandering tot stand brengen binnen organisaties, iets waar ik me in de afgelopen 10 jaar ruimschoots mee bezig heb gehouden. Maatschappelijk verantwoord ondernemen, inclusief ondernemen, en als kers op de taart complete toegankelijkheid binnen een organisatie vormgeven. Ik heb veranderingen in gang gezet op allerlei plekken, op vele manieren en ontdekt dat de huidige positie toch nog de beste lijkt te zijn.....

Afgelopen week was ik bij een meet-up over toegankelijk UX design. Overigens, super interessant op de inhoud, waarbij ook weer blijkt dat toegankelijkheid in de basis van elke digitaal gebouwd product zit, mits men er oog voor heeft. Want, en nee dat wist ik niet, de oorspronkelijke code die internet vormt, barst van de toegankelijkheid. Dat was een boeiende les.

Verandering in gang zetten, hoe doe je dat?

Toch gebeurde er ook iets heel interessants, hoe breng je toegankelijkheid ter sprake als junior designer? Hoe breng je toegankelijkheid naar voren als klein radartje binnen een grote organisatie? Dat vond ik persoonlijk een nog interessantere discussie, want het publiek was het unaniem eens over de noodzaak, maar hoe kom je tot een doorbraak?

Ongeveer 6 jaar geleden, tijdens een presentatie
van mijn bedrijf en mijn missie 'Inclusief MVO

Zoals vele lezers weten is mijn LinkedIn profiel een samenraapsel van activiteiten, van advies tot lobby, van freelance tot vaste medewerker. Vanuit allerlei hoedanigheden heb ik verandering geprobeerd vorm te geven, en tegelijkertijd bracht deze discussie mij ook weer terug naar het moment dat ik besloot mijn studie op te pakken. Ik wilde iets veranderen, ik zag dat het anders kon, maar beschikte daarvoor niet over de juiste positie binnen de organisatie waar ik 10 jaar gelden werkte.....

Onafhankelijke geest

Ik weet dat ik een onafhankelijke geest ben, mijn weg zoek en die menigmaal weet vorm te geven om te komen op de plekken waar ik uiteindelijk wil komen. Van freelance adviseur, tot lobbyist in Den Haag om te bouwen aan de inclusieve arbeidsmarkt. Allen hebben ze bijgedragen aan mijn huidige baan, niet in het minste dat ik al die tijd gestudeerd heb en diverse onderzoeken met mijn studie heb weten te combineren. Kortom, ik heb een netwerk opgebouwd, kennis opgedaan, ervaring binnen geharkt en ten slotte het geluk gehad dat ik de kans kreeg deze te bundelen.

Inmiddels ben ik dus in de positie dat ik iets kan veranderen en verbaas me nog steeds over deze reikwijdte, want dan ineens besef je wat het betekent om verandering echt vorm te geven. Je kan iets in gang zetten, de ogen openen van mensen die nog nooit over toegankelijkheid hebben nagedacht. Dat is iets waar ik dag in, dag uit enorm van kan genieten. 

Is dit voor iedereen mogelijk?

Bevrijdt jezelf van de belemmering,
onderzoek en laat zien dat je een
goed plan hebt! 

Ik ben ervan overtuigd dat iedereen met een goed businessplan toegankelijkheid op de kaart kan zetten, misschien niet direct zelf. Maar wel met andere collega's, door samen kennis over de organisatie en het onderwerp te bundelen. Door te onderzoeken waar andere bedrijven mee bezig zijn. Welke voordelen dit beleid voor de organisatie, waar jij onderdeel van uitmaakt, kan brengen. Het is vooral noodzakelijk om te kunnen aantonen dat toegankelijkheid toegevoegde waarde heeft. Dat je steun vanuit het management hebt en bij voorkeur dat iemand op directieniveau brood ziet in jouw/jullie plan. Op dat moment gaan de deuren open, dus mijn advies, begin met het bouwen aan een goed plan! 

Veel Succes!!!!

Een glimlach is onmeetbaar rendement!

Als voorvechter voor gelijke rechten van mensen met een handicap, had ik afgelopen weekend een stevig 'even slikken' momentje. Ik las namelijk onderstaande ingezonden brief van een NRC lezer...

Mijn eerste gedachte was 'blijf met je fikken van de downies af!' en daarna dacht ik, wat zou het leven van andere mensen met een handicap voor deze man waard zijn......?

De schrijver geeft aan dat hij vindt dat ouders met alle huidige medische mogelijkheden eigenlijk een boete verdienen als zij een meervoudig gehandicapt kindje 'accepteren' omdat de kosten voor zo'n kind te hoog zijn. Want zo'n kind zal nooit enige economische waarde hebben. Mijn derde gedachte was dan ook, in hoeverre draag je daar zelf aan bij?

Een dieper probleem

Met deze gedachte schoot het diepere probleem eigenlijk weer plots boven water. Want ik werk wel aan toegankelijkheid, heb jaren gestreden voor gelijke kansen op werk voor mensen met een handicap, en bemerk dat meer en meer bedrijven hier stappen in zetten. Toch is het veel te weinig, want als mensen blijkbaar vinden dat mensen met een handicap teveel geld kosten, waarom bieden we hen dan niet de kans om economisch rendement op te leveren?

Uiteraard is hierbij een belangrijke kanttekening nodig, een deel van de kinderen en volwassenen met een meervoudige of zware handicap zullen vrijwel zeker nooit een meetbaar economisch rendement opleveren. Dit moeten we accepteren, in plaats van zeuren over de kosten, omdat dit slechts een klein deel van de gehele groep mensen met een handicap is.

Terug naar iedereen met een handicap die wel iets kan, denk aan de mensen met down waar de briefschrijver het over heeft. Zou deze man zich realiseren dat werk in de openbare ruimte, de lokale kinderboerderij en andere maatschappelijke instellingen, gedeeltelijk door deze mensen wordt gedaan. Zou hij zich realiseren dat zijn kinderen bij de lokale kinderboerderij bij een schoon varkenshok kunnen kijken omdat dit via de dagbesteding wordt onderhouden?

Economisch rendement is niet altijd meetbaar

We moeten ons realiseren dat niet al het economisch rendement direct meetbaar is. Toch weten we allemaal dat een prettige werksfeer de productiviteit verhoogt. Dus als deze mensen daaraan bij zouden kunnen dragen, door koffie rond te brengen, het groen te onderhouden, of simpelweg door kopieerwerk of andere ondersteunende taken uit te kunnen voeren? Om zo bij te kunnen dragen aan een prettige werkomgeving, waar iedereen met een lach op zijn gezicht rond kan lopen? Hebben we dan niet een onbetaalbaar economisch rendement van deze mensen blootgelegd? Natuurlijk, het kost geld om deze mensen te laten werken, maar als dat een verhoogde netto winst oplevert, waarom zouden we het dan niet doen?

Om iedereen echt een eerlijke kans te geven is het nodig om de mensen die de spreekwoordelijke 'klap van de molen' hebben gekregen, ruimte te bieden iets bij te dragen aan de maatschappij. Om hen de kans te geven hun economisch rendement te laten creëren, door een onbetaalbare glimlach op onze gezichten te laten brengen en daarmee onze werkvreugde te verhogen. Dan zeg ik, kom maar op met je kostenverhaal, maar biedt dan eerst eens je tuin aan aan de lokale dagbesteding en kijk hoeveel sociale, maatschappelijke en economische waarde je dat oplevert! Pas dan, ja dan heb je het recht om je uit te spreken over de kosten van downies en andere gehandicapten! 

Mijn oproep aan onze Europarlementariërs

Deze keer geen position paper, wel een dringende oproep aan Nederlandse Europarlementariërs. Heel simpel, laat de European Accessibility Act (EAA) niet stranden uit angst voor hoge kosten. De reden, eigenlijk heel simpel, mensenrechten zijn het kostbaarste bezit van onze democratie. Ieder mens heeft recht op eigen keuzes, onafhankelijk leven en de ruimte om te beslissen over zijn/haar financiële boekje?

Uiteraard geldt niet voor iedere gehandicapte de mogelijkheid dit zonder hulp te doen. Maar de ruimte voor eigen beslissingen in samenspraak met verzorgers, is wel degelijk belangrijk. Door diensten, services en producten toegankelijk te maken, bieden wij als maatschappij de ruimte voor zelfstandigheid waar mogelijk.

Een stap naar onafhankelijkheid 

Gewoon je eigen keuzes maken, fouten maken, een studie kiezen, een baan zoeken. Het zijn dingen waar je als ouder je kind op voorbereid. Maar ook mijn ouders lieten mij in mindere mate mijn eigen keuzes maken, ten opzichte van mijn broers zonder handicap. Ze wilden mij beschermen, voor een wereld die niet klaar was voor een onafhankelijke geest, met wat minder zicht op wat er allemaal om haar heen gebeurt. 

Soms was ik dankbaar voor die cocon, maar meestal ervoer ik deze als belemmering. Want ik wilde iets anders, mijn eigen keuzes maken, omdat ik iets wilde. In plaats van iets waarvan anderen dachten dat het bij mijn handicap paste. 

Tegen alle verwachtingen in

Ik was eigenwijs, eigenlijk ben ik nog steeds eigenwijs en daarom ben ik nu waar ik ben. Ik heb een droombaan, mag bij Nederlands grootste bank opschudding veroorzaken met mijn accessibility boodschap. Want dat is wat ik doe, niet omdat het wetgeving is, wel omdat het belangrijk is om voor elke klant toegankelijkheid te waarborgen. 

Deze kans is uniek, bijzonder en uitdagend. Het is werk waar ik mijn beperkte inzetbaarheid met hart en ziel in gooi. De EAA is een belangrijke stok achter de deur, zeker als het gaat om financiële onafhankelijkheid, toegang tot werk, sociale activiteiten, onderwijs en wonen. Want zonder EAA is toegankelijkheid een onduidelijk begrip. De kaders bieden houvast en een reden om te innoveren in een steeds verder digitaliserende wereld. Dus stem voor eigen regie en ruimte om volwaardig mee te doen, dat levert bedrijven, de overheid en mensen geld op en bovenal heel veel plezier! 

De achterstand ombuigen

Afgelopen week kreeg ik kritiek op het economiseren van mensen met een handicap, omdat economiseren exclusie zou inluiden. Zoals je als lezer vast zal begrijpen, ik ben het hier niet mee eens. Vooral niet gezien ik de nuance aanbracht tussen mensen die (deels) kunnen werken en mensen die dat niet kunnen. Als ik het over de economische waarde heb, heb ik het dan ook over de eerste groep, want zij kunnen wel degelijk bijdragen aan de economie.

Vorige week schreef ik dat ik graag de economische waarde van mensen met een handicap zou zien. Hierbij het ik het dus over de meerwaarde die mensen met een handicap hebben door te werken, doordat zij hun talenten inzetten ten bate van de Nederlandse economie. Iets wat nu helaas te weinig gebeurt, niet omdat mensen niet willen, maar omdat bedrijven hier niet op zijn ingericht en de maatschappij hier nog niet klaar voor is.

Investeren in toegankelijkheid

Op dit moment is het nog kostbaar om mensen met een handicap op de werkvloer op te nemen, vooral omdat er vaak aanpassingen nodig zijn. Deze kunnen digitaal of fysiek van aard zijn, en uiteraard ook de hoeveelheid uren spelen hierbij een belangrijke rol. De kosten voor digitale toegankelijkheid kunnen drastisch naar beneden, als bedrijven hun systemen al bij voorbaat toegankelijk laten bouwen. voor elke euro die je investeert in toegankelijke ICT, bespaar je 1000 euro aan reparatie/aanpassingskosten om ICT toegankelijk te maken. Kortom, toegankelijk bouwen biedt zowel perspectief voor klanten als eigen medewerkers.

Dit geldt ook voor fysieke toegankelijkheid, de kosten van aanpassingen zijn enorm. Terwijl van het begin af aan toegankelijk bouwen eigenlijk geen extra kosten met zich meebrengt. Natuurlijk zijn de kosten voor 2 parttimers hoger als voor 1 fulltimer, aan de andere kant is de productiviteit van een parttimer in veel gevallen hoger als een fulltimer en zijn er steeds meer mensen die parttime werken omdat zij andere zorgtaken naast hun werk hebben. Ofwel eigenlijk is parttime werken een maatschappelijke trend aan het worden!

Economische waarde

De economische waarde van mensen met een handicap is complex. Enerzijds zijn er uiteraard de kosten, maar anderzijds ook de onbetaalbare kennis die zij meenemen om klanten met een handicap optimaal te kunnen bedienen. Het is niet voor niets dat bedrijven als Microsoft sterk inzetten op het aannemen van mensen met een handicap, omdat zij bij kunnen dragen aan de toegankelijkheid van de software van Microsoft. Het is gewoon slimme business in een wereld waarin steeds meer ouderen met hun gebreken deelnemen aan de maatschappij en langer moeten werken.

Bovendien is toegankelijkheid ook heel handig voor mensen die niet gehandicapt zijn, denk aan de Google assistent, of je smartphone die je kan vertellen wat jij wilt omdat je je scherm niet kan lezen in de zon. Zoveel dingen die je dagelijks gebruikt hebben hun oorsprong in het toegankelijker maken van de wereld voor mensen met een handicap. 

Alleen al deze voordelen, de voordelen voor bedrijven, de voordelen van het inperken van de aanspraak op uitkeringen omdat mensen deze niet meer nodig hebben, het geld dat zij kunnen spenderen omdat ze werken en bovenal de innovatieve ontwikkelingen die aandacht voor toegankelijkheid met zich meebrengen. Maken toch dat mensen met een handicap van onschatbare economische waarde zijn! 

De achterstand inlopen

Er gaan veel discussies rond over het uitblijven van resultaten implementatie VN Verdrag, over de overheid die achterloopt bij de uitvoering garantiebanen. En uiteraard de financiële positie van mensen met een handicap. En ja, deze is vaak slechter, zelden een baan, een uitkering, hoge zorgkosten, hoge woonkosten, hoge eigen bijdragen, hoge.... Het hebben van een handicap is niet goedkoop, het leven met een handicap is dat ook niet. Maar waarom hebben we het altijd over de kosten???

In Nederland zien we mensen met een handicap altijd nog als zorgpost, zelfs nu het VN Verdrag voor gelijke rechten is geratificeerd. Maar eigenlijk is het ook wel te verwachten, een verdrag veranderd de maatschappij niet, dat neemt veel meer tijd in beslag. En juist daar ligt de kern van alle problemen, om mensen met een handicap als economische waarde te gaan zien, is het noodzakelijk om afstand te nemen van de gehandicapte als zorg-vragende-kostenpost.

Anders kijken

Om op maatschappelijk niveau echt iets te kunnen veranderen aan de positie van mensen met een handicap, is het noodzakelijk om gehandicapten als mensen te gaan zien. Als economische entiteiten met verdiencapaciteit. Natuurlijk hoort hier wel een kanttekening bij, een deel van de gehandicapten zal dit potentieel nooit behalen omdat zij simpelweg onvoldoende verdiencapaciteit op kunnen brengen.

We moeten dus gaan kijken naar mensen met een handicap, mensen die kunnen werken binnen hun eigen mogelijkheden. Mensen met behoeften, van dagelijkse boodschappen tot een leuke vakantie of eigen woning. Gewoon zoals iedereen ze wenst, want we hebben allemaal wensen en daar werken we voor. Waarom zouden we die mogelijkheden niet bieden aan mensen met een handicap?

De rol van de overheid en bedrijven

Om mensen met een handicap als economische waarde te gaan zien, is het ten eerste belangrijk dat de overheid hen ook gewoon als burgers en niet als zorgvragers gaat behandelen. Mensen met een handicap als economische entiteit, hen ondersteunen om dit doel te behalen. Hoe kom je aan het werk, simpel werkgevers willen niet teveel extra kosten hebben, dus zou de overheid hiervoor de middelen moeten bieden. Of middels een belastingregeling financieel tegemoet te komen. 

Naast het omzetten van kostenpost naar economische entiteit is het noodzakelijk dat bedrijven toegankelijk worden voor mensen met een handicap. Hierbij gaat het zowel om fysieke toegankelijkheid als digitale toegankelijkheid. Want een kantoor kan fysiek wel toegankelijk zijn, als het systeem dat niet is, komen er veel extra kosten bij kijken om werken mogelijk te maken.

Op tijd beginnen

Veel van de kosten die te maken hebben met fysieke en digitale toegankelijkheid kunnen worden voorkomen door hier vroegtijdig op in te spelen. Dus als er verbouwd wordt of aan nieuwbouw wordt gedacht, zorg dat de toegankelijkheid op de agenda komt, ook als er nog geen collega's met een handicap werken. Dit geldt ook voor nieuwe ICT systemen, applicaties, etc. Als deze al bij vernieuwing of nieuwe ontwikkeling toegankelijk worden gemaakt, kan elke medewerker er mee werken, ongeacht zijn of haar beperking.

Kortom, er valt veel in te halen om mensen met een handicap werk te kunnen bieden, een gelijke positie te kunnen bieden en hen maatschappelijk zo onafhankelijk mogelijk te laten zijn. Hiervoor moeten veel eerdere verkeerde aannames, en daarbij behorende gevolgen, worden ingelopen. Inclusie zal er morgen niet zijn, maar als we nu overstappen naar de toegankelijkheid als norm voor onze maatschappij, dan kunnen we over 10 jaar met z'n allen de vruchten plukken!

Vroeger was het simpeler

Vroeger was het leven simpel, je was gehandicapt of je was gehandicapt en je had een Wajong uitkering. De eerste groep had niks, geen rechten, geen plichten en vooral geen uitkering voor arbeidsongeschiktheid. De tweede groep had een uitkering, moest proberen om te werken als dat mogelijk was, en was een leven lang verzekerd van een minimaal inkomen. Tegenwoordig is het anders, het is complex en ingewikkeld, het is de inclusieve arbeidsmarkt van ingewikkelde regelingen en grote onzekerheid.

Afgelopen vrijdag vertelde Jette Klijnsma het nogmaals, 'Dus het is, en, en.' zoals ze haar beleid keer op keer blijft verdedigen. Het gekke blijft dat haar beleid geen en, en, verhaal is. De beloofde inclusieve arbeidsmarkt is er een met vele klassen, waar je weer uitgezet wordt als je samen met je werkgever tot mooie prestaties komt. Waar je afhankelijk bent van de inzet van je gemeente, en waar je met een beetje pech definitief afgeschreven wordt, terwijl je wil werken omdat je daar simpelweg plezier aan beleeft.

Dan zijn er nog de mensen die geen rechten hebben, ongeacht of je nu echt een handicap hebt of niet. Want het gaat om de lijstjes, het gaat om de mate van handicap, en daarmee je kansen op de zogenaamde inclusieve arbeidsmarkt.

Hoe werkt de inclusieve arbeidsmarkt van Klijnsma:

1. Je hebt een handicap, valt niet in de doelgroep omdat je te gehandicapt bent en mag nooit meer werken, ongeacht of je dat wilt of niet.
2. Je hebt een handicap, valt in de doelgroep van de 125.000 banen en krijgt een korting op je uitkering voor je kiezen op het moment dat je niet binnen de gestelde termijn een baan vindt.
3. Je hebt een handicap, valt in de doelgroep van de 125.000 banen, werkt samen met je baas aan een optimale werkmodus en groeit boven 100% WML, waarna je uit de doelgroep valt.
4. Je hebt een handicap, valt niet in de doelgroep van de 125.000 banen en hebt geen recht op een uitkering en je moet gewoon solliciteren. 
5. Je valt onder geen van bovenstaande groepen, hebt een (gedeeltelijke)WIA omdat je een handicap/chronische ziekte hebt en moet gewoon solliciteren voor het percentage dat je volgens het UWV kan werken.

Nu zijn er nog meer variaties mogelijk, maar om het overzichtelijk te houden stop ik even bij de 5 meest voorkomende.

Het gaat niet om inclusie

Bovenstaande voorbeelden laten zien dat de inclusieve arbeidsmarkt van Klijnsma weinig te maken heeft met het zoeken naar een inclusieve oplossing. Want de regeling die simpeler moest worden werd complexer, de kansen die eerlijk moesten worden sluiten mensen uit. De stimulans om te gaan werken en het beste uit jezelf te halen, worden voor zowel werknemer met een handicap uit de doelgroep, als werkgever bestraft. Immers, ontwikkeld een 'doelgroeper' zich, dan heeft dat een negatief effect op de status van deze medewerker.

Ik roep al jaren op tot simpelere regelingen, eerlijke regelingen voor iedereen met een handicap. Simpelweg omdat ik als ervaringsdeskundige weet dat werk vinden ontzettend moeilijk is, en dat je de tegenwerking van de overheid daarbij echt niet nodig hebt. Beloon werkgevers voor het in dienst nemen, houden en ontwikkelen van mensen met een handicap. Laat ze bloeien binnen hun eigen mogelijkheden. Laten we gezamenlijk de extra arbeidskosten dragen. Omdat deze simpelweg lager zijn dan deze te spenderen aan verlaagde uitkeringen. En mensen die tussen wal en schip vallen, met alle financiële gevolgen van dien. Dat is beleid waar iedereen beter van wordt, en solidariteit welke niet ten koste gaat van maatschappelijk draagvlak!

De omhooggevallen mythe over de Bijstand

Klijnsma bij Jinek aan tafel

Ik was eigenlijk van plan over iets anders te schrijven, toch blijft iets in mijn hoofd rondspoken. Namelijk de uitzending van Jinek van afgelopen maandag, misschien heb je de uitzending gezien, misschien over gelezen op social media. De uitzending leverde namelijk nogal wat ophef op, vooral onder mensen in de Bijstand of met lagere inkomens, en ook bij mensen die wel een hoger inkomen en een warm sociaal hart hebben.

Aan de tafel werd de nieuwe pilot in de Bijstand besproken, Jette Klijnsma zat o.a. met Arie Boonsma en Jan Smit aan tafel. In dit experiment mogen mensen in de Bijstand een bedrijf beginnen naast hun uitkering. Dit initiatief juich ik persoonlijk van harte toe, want het zet mensen aan om zich te ontwikkelen, de arbeidsmarkt opnieuw te veroveren terwijl deze hen eigenlijk had afgeschreven. De mannen aan tafel dachten daar echter anders over....

Makkelijk gezegd

Zoals er aan de tafel werd gesproken over mensen in de Bijstand, dat was echt om te huilen. Er was geen begrip voor de mogelijkheid om op een alternatieve manier uit de Bijstand te komen. Want je kon wel in de Bijstand gaan zitten en op je gitaar gaan pingelen omdat je zanger wilde worden. Tja, dat kan natuurlijk, vooral als je het geluk altijd aan je zijde hebt gehad waar het ging om kansen, management met vertrouwen in je, mensen die je stimuleerden om je dromen waar te maken, en ga nog maar even zo door.

Voor veel mensen in de Bijstand zijn die managers er niet, zij hebben een casemanager met een zwaard van Damocles boven hun hoofd. Casemanagers die je van een inkomen waar je niet van rond kan komen, zelfs naar geen inkomen kunnen brengen omdat je niet doet wat zij van je willen. Ongeacht of je dat kan, of je daar geestelijk of lichamelijk toe in staat bent. Natuurlijk mag je dan denken, mensen in de Bijstand kunnen ook gezond zijn, ja zeker wel. Maar heb je er wel eens over nagedacht wat de Bijstand met je sociale leven doet?

Leef je even in!

Daarom wil ik deze blog besluiten met een schrijven aan Jan Smit. Juist hij heeft veel fans onder mensen die leven van een laag inkomen, omdat hij bij hen het zonnetje in huis brengt. Omdat zijn muziek hen uit de dagelijkse beslommeringen haalt, omdat hij met zijn stem hen gelukkig maakt. 

Beste Jan,
Ik ken veel mensen die blij worden van jouw muziek, terwijl jij afgelopen week hebt laten zien dat je juist deze fans niet lijkt te kunnen begrijpen. Ik hoop dat je bij je volgend optreden nog eens goed door de zaal kijkt, naar de mensen die soms maanden elke euro opzij leggen om een kaartje te kunnen kopen. Kijk in de ogen van de mensen die lang sparen voor een kaartje voor je concert, of voor je CD's omdat jouw muziek hun houvast in het leven is. Als je je dan realiseert hoe kortzichtig je opmerkingen waren over mensen in de Bijstand, nodig hen dan eens uit voor een gratis concert en neem een paar vrienden mee! Omdat je samen nu eenmaal meer mensen gelukkig kan maken dan alleen!
Groetjes,Bianca