Blij met je Apple?

Mensen die voor de deur van een winkel liggen te wachten, mensen die juichend naar buiten komen met de nieuwste IPhone, wie kent die beelden niet? Ik herken de beelden wel, het is een iconisch beeld van goed georganiseerde marketing voor een product waar je als consument niet alleen cool mee bent, het draagt bij aan je geluksgevoel. Maar de vraag is dus, zijn de mensen die de IPhone mogelijk maken ook zo gelukkig?

Werken voor 1 euro per uur, 12 tot 16 uur per dag en dan ook nog geen vrije dagen krijgen. Dat is de harde realiteit voor de Chinese arbeider uit de buurt van Shanghai, mensen die in slaap vallen tijdens het werk omdat ze oververmoeid zijn. Mensen die onder dreiging dat er 100 anderen voor hen in de rij staan om hun plekje in te nemen, toch maar blijven werken voor de toeleveranciers van Apple. Dan hebben we het dus nog niet eens over de grondstoffen en daarbij 'behorende' zwarte markt die haast onvermijdelijk lijkt. Maar Apple zegt dat ze optreden, hoe zit dat dan?

Is er een oplossing?

De vraag die Apple zich zou moeten stellen is deze, is er een oplossing in dit huidige systeem? Is het mogelijk om bedrijven voortdurend te controleren, is het mogelijk om op papier alles in orde te hebben maar dat de praktijk hier in grote mate van afwijkt? Natuurlijk is continue controle bij leveranciers onhaalbaar, want ook zij hebben belangen en een lokale controleur onder druk zetten is niet moeilijk. Natuurlijk is het mogelijk om mensen die om werk verlegen zitten, zo ver te krijgen om te tekenen voor iets wat ze niet willen. Zeker als je dreigt dat hun formulieren anders ongeldig zijn, er is immers weinig keus als je werk nodig hebt om je familie te onderhouden.

Druk op medewerkers is van alle tijden, het was er vroeger en het is er nu. Het is niet een, twee, drie op te lossen. Het vraagt iets van de ondernemer die deze producten wil produceren en dat gaat verder dan voorwaarden aan inhuur. Wil je als betrokken werkgever dat je producten veilig en verantwoord worden gemaakt dan is er eigenlijk maar een oplossing: de hele keten van' cradle to cradle' in eigen beheer houden. Dit is niet gemakkelijk en zeker niet goedkoop, maar wel duurzaam en veiliger voor de mensen die hard werken voor de winsten die bedrijven als Apple maken.

Ook de consument

Uiteraard ben je als consument, bedrijf of aandeelhouder ook verantwoordelijk, want koop je een product dan zal je je toch ook verantwoordelijk moeten voelen voor de mensen die dit product mogelijk maken. De vraag is in deze of de kopers zich dit wel realiseren. Want Apple zegt dat het goed zit, toch is Apple niet oppermachtig en besteden zij werk uit. Dan kan er worden gecontroleerd, maar zoals Zembla vorige week toonde is dat dus maar betrekkelijk tot de bezoekjes aan toe. Dus koop je een product, denk dan na over waarom je het koopt, voor de naam of omdat je weet dat de producent de arbeidsomstandigheden en het milieu hoog in het vaandel heeft staan?

MVO, ook bij klanten en leveranciers!

MVO is meer dan alleen kijken naar de eigen bedrijfsvoering, het gaat ook om de bedrijfsvoering die in de gehele keten van productie, tot levering wordt toegepast. Als een bedrijf MVO als een belangrijk speerpunt presenteert is het niet klaar als men alleen in de eigen organisatie MVO in alle facetten doorvoert. Toch was het opvallend dat juist in de werksituatie bij PostNL, waar bezorgers heel slecht worden betaald en bovendien als ZZP’ers moeten werken, de directeur van Bol.com zich verre van verantwoordelijk voelt voor het beleid dat bij de bezorgservice wordt gehanteerd.

Als je de website banen.bol.com bekijkt moet het een enorm gezellig bedrijf zijn om te werken, men geeft aan dat het waarde hecht aan goede arbeidsvoorwaarden en dus zou men ervan uit moeten kunnen gaan dat werken bij Bol.com vooral heel leuk en prettig moet zijn. Wat vooral interessant is, is dat men bij Bol.com kortingen op het gehele assortiment aan de personeelsleden biedt, maar blijkbaar worden de studieboeken met betrekking tot MVO met name door de directeur en het management gemeden…..

Pakketbezorgers

De pakketbezorgers van PostNL deelden afgelopen maandag pakketjes ‘verantwoordelijkheid’ uit en dat past zeker bij de positie die Bol.com heeft ten opzicht van de bezorgers. Want zij werken 60 uur per week voor 1300€ netto en dat klinkt inderdaad niet als een bedrijf wat zijn maatschappelijke positie erg serieus neemt. Immers als de directeur van Bol.com de situatie van de bezorgers niet zijn probleem, maar het probleem van PostNL noemt terwijl juist Bol.com als een van de grootste klanten de prijzen verder en verder naar beneden duwt.

Waarom neemt deze directeur het welzijn van zijn eigen personeel wel serieus en dat van de bezorgers niet? Waarom voelt hij het niet als zijn verantwoording om ook in de keten de verantwoordelijkheid te nemen voor eerlijke en prettige werkomstandigheden? De simpelste reden is dat deze directeur ervoor kiest om meer winst te maken, meer klanten te trekken door gratis bezorging ten kosten van de mensen die deze pakketten moeten bezorgen. Maar waar zijn deze mensen in zijn personeelsbeleid?

Bangladesh

We kennen allemaal de beelden nog van de kledingfabrieken in Bangladesh die in april 2013 door gebrek aan veilige werkomstandigheden zijn ingestort. De bedrijven die gebruik maakte van deze kledingfabrieken kozen voor een goedkope productie ten koste van mensen, terwijl ook veel van deze bedrijven MVO als een belangrijk onderdeel van de bedrijfsvoering zien. Het heeft veel levens gekost, veel levens verwoest en op dat moment wilde al de bedrijven die kleding afnamen iets doen aan de werkomstandigheden.

Toch blijkt er ruim anderhalf jaar later weinig veranderd, men kijkt wel naar de bedrijven waar men de producten afneemt, maar niet naar de bedrijven aan wie deze leveranciers hun werk weer uitbesteden. En daar gaat het mis, want ook in die aanbestedingen ligt de verantwoording van deze winkelketens, immers het gaat om de hele productieketen. Het gaat om het oppakken van verantwoording voor de productie van de producten waarop deze concerns veel geld verdienen.

MVO People

Als bedrijf heb je een bepaalde verantwoording, of het nu om mensenrechten, veilige werkomstandigheden of een eerlijk loon gaat. Als ondernemer/directeur ben je niet alleen verantwoordelijk voor je eigen toko, je kan ook eisen stellen aan de bedrijven waar je diensten en producten afneemt. Waarom, simpelweg omdat het uitdragen van MVO verder gaat dan alleen de eigen organisatie, MVO gaat om alle stakeholders en dus ook om de bedrijven waar je als ondernemer mee samenwerkt en daarom is aandacht voor de werkomstandigheden bij de gehele keten onderdeel van het MVO beleid. Afschuiven kan niet meer, want maatschappelijke verantwoordelijkheid gaat verder en dus ook om arbeidsomstandigheden ver weg of dichtbij bij uw klanten, leveranciers en dienstverleners!