Het VN Verdrag is geen sta in de weg, het is de weg naar inclusie!

Loon berekenen

De Kamerbrief over de loonsdispensatie die staatssecretaris van Ark schreef, en afgelopen dinsdag naar de Kamer stuurde, voelde als een stomp in mijn maag. Eentje die je na een paar dagen nog voelt, eentje die je precies raakt op het punt waar je al die jaren voor hebt gestreden. Het meest pijnlijke was 1 zin, namelijk “Het VN Verdrag staat er aan het beginsel aan in de weg dat er maatregelen worden genomen die de mogelijkheden van arbeidsbeperkten verzwakken om op gelijke voet met anderen deel te nemen aan de maatschappij.” (p. 14) Met een verwijzing naar artikel 4 (gelijke economische en sociale rechten). Wat mij stilzet bij de vraag: "Hebben jullie nu echt niet begrepen wat inclusie inhoudt?"

Er is namelijk een hele goede reden dat het VN Verdrag speciale maatregelen inperkt, niet omdat mensen moeten worden uitgesloten, maar juist om mensen in te sluiten. Mensen met een handicap afhankelijk houden van regelingen, loondispensatie, loonkostensubsidie, of wat dan ook, is namelijk geen gelijkwaardige positie op de arbeidsmarkt, het maakt tweederangsburgers. Natuurlijk, ik zal als laatste zeggen dat werkgevers alle kosten zelf moeten dragen, omdat dat niet realistisch is, maar waarom moet dat via de arbeidsgehandicapte? Waarom niet via de belasting?

Klinkt dat te simpel?

Misschien klinkt het wat simpel in de oren, maar als we gelijkwaardigheid nastreven (i.p.v. het huidige inperken van de kosten voor gehandicapten), dan moeten we mensen met een handicap ook als volwaardige burgers gaan zien. We moeten verder kijken dan alleen de feitelijke productieve bijdrage (die meestal lager ligt), maar ook kijken naar de sociale kant van het in dienst nemen van mensen met een handicap. Denk hierbij aan voordelen als: a) binnenhalen van creatief en innovatief talent, ook bevorderend voor de kennis over toegankelijkheid b) positieve effecten op de arbeidsmoraal, op samenwerking en efficiëntie, c) een organisatie die een afspiegeling van de maatschappij vormt.

Tegenover de feiten dat het in dienst nemen van een arbeidsgehandicapte lang niet zo duur is als men vaak denkt: a) de gemiddelde werkplekaanpassing kost 500$ per jaar, b) afname kortdurend verzuim onder medewerkers, c) opgedane ervaring om medewerkers na langdurige ziekte of een ongeval, weer in dienst te nemen en daarmee talent voor de organisatie te behouden. Dit zijn belangrijke punten om de personeelskosten niet te ver uit de klauwen te laten lopen. Zeker voor MKB bedrijven, die zoveel moeite hebben om langdurig zieke medewerkers weer terug naar arbeid te krijgen, met alle kosten van dien.

Compensatie voor kosten

Natuurlijk, mensen met een handicap in dienst nemen brengt op individueel niveau extra kosten met zich mee, hiervoor kunnen we prima een minder zware administratieve last bedenken. Heel simpel, maak van werkplekaanpassingen een aftrekpost voor ondernemers, koppel daar een korting op de belasting aan (waarbij dus ook jobcoaching, gebaren tolken, schrijftolken, etc. onder werkplekaanpassingen moeten vallen). Allemaal elementen om gelijkwaardige prestaties te verhogen, en dus de productiviteit van individuele medewerkers.

Belasting teruggave

Daarnaast zijn er natuurlijk ook mensen met een handicap zonder werkplekaanpassingen, zij werken vaak minder uren. Hiervoor zou korting op de loonkosten via de belasting kunnen worden geregeld. Wat hiervoor nodig is, ja het is niet anders, dat je zelf aangeeft een handicap te hebben, en dat je je werkgever deze laat registreren zodat de belastingvoordelen kunnen worden ingezet. Dat is een stukje verantwoordelijkheid wat wij zelf (als medewerkers met een handicap) op ons moeten nemen. Want alleen door alle benodigde informatie te delen, is het mogelijk om optimaal te presteren, en daarmee dus ook het beste uit jezelf te halen.

Gelijkwaardigheid, begint met inclusie in plaats van nieuwe hokjes creëren!

Laten we nu maar eens gewoon stoppen met al die complexe regelingen, waar werkgevers gek van worden. Waar mensen met een handicap eerder de dupe van zijn, omdat ze nog verder van de arbeidsmarkt komen te staan, door allerlei regelingen die hen juist een bijzonderheid maken. Laten we het VN Verdrag, en dan specifiek artikel 4, 5, 27 en 28 nu eens realiteit maken. Mensen met een handicap economische zelfstandigheid (art 28) bieden, een gewone baan en eerlijk salaris (art 27), met alle voordelen die ieder ander daar ook bij mag ontvangen (art 5). Waarbij dus zeker ook pensioenrechten (art 4) horen, en dus volwaardig onderdeel van de arbeidsmarkt!

En daarmee tegelijk de werkgevers minder administratieve lasten te bieden, omdat het een kwestie wordt van de bonnetjes op een andere plek in de aangifte verwerken, de juiste vinkjes aanzetten en dus gewoon een goede administratie bijhouden. Dat zou voor iedereen zoveel makkelijker zijn, dan het VN Verdrag een sta in de weg te noemen en mensen met een handicap tot tweederangs burgers te maken!

Wat is nut?

inaccessible

Jan Troost schreef afgelopen week een blog over zijn grote teleurstelling in de aanvulling op het VN Verdrag voor de rechten van mensen met een handicap. Er was geen verdriet maar vooral boosheid, boosheid over een inhoudsloos voorstel van een Nederlandse Disability Act, ofwel AMvB Toegankelijkheid. En ik deel de mening van Jan, want er staat maar weinig inhoud in. De inhoud die er het meeste uitspringt is 'een voorziening die op weinig ingrijpende wijze en zonder of met weinig kosten tot stand kan worden gebracht' waarbij het duidelijk weer om de kosten gaat en niet om de baten.

Vorige week schreef ik ook over toegankelijkheid, omdat er nog een wereld te winnen is als het gaat om gelijke toegankelijkheid van diensten en producten. Waar het AMvB Toegankelijkheid in Artikel 3 over het 'geraamde nut' spreekt, gaan bij de gemiddelde gehandicapte eigenlijk al de haren recht overeind staan. Want wie stelt dat nut vast, wie kan van te voren weten of een gehandicapte het product gaat kopen / een dienst gaat afnemen of niet?

Mag je zelf bepalen wat je koopt?

Al lezend door het voorgestelde AMvB dan kom je eigenlijk tot de conclusie dat het 'nut' van toegankelijkheid maar een vage term is. Een term die niet gemonitord kan worden, want is het nu wel of niet van nut dat een huis toegankelijk is? Is het wel of niet van nut dat een handleiding leesbaar is? Is het wel of niet van nut dat een dienst ook voor gehandicapten toegankelijk is? Het nut vaststellen op basis van levensduur, bij een huis misschien nog wel vast te stellen. Maar bij een handleiding voor een 'fietslampje' bijvoorbeeld al niet. Want een fietslampje gebruikt een blinde niet, of iemand in een rolstoel zou een ondernemer kunnen denken. Maar wie zegt dat? Wie bepaald dat nut?

Toegankelijkheid is de vrijheid om
zelf te kiezen

Als ik aan toegankelijkheid denk dan denk ik aan de vrijheid om te beslissen of ik een product koop of een dienst afneem. Hiervoor wil ik wel weten wat ik koop, wat het kost en hoe het werkt. Daarvoor heb ik al de nodige aanpassingen nodig, een leesbaar label, een leesbare prijs, een leesbare handleiding, etc. Deze elementen bepalen of ik iets koop, niet het nut wat een ondernemer of misschien overheidsinstantie eraan vast legt. Nee het gaat om vrije keuze, dat is toch de basis van Artikel 1 van de Grondwet?

Toegankelijkheid op waarde schatten

Het is duidelijk dat er een stevige VVD wind door dit AMvB heen waait, want kosten spelen een grote rol. Het beschermen van kleine ondernemers kan ik hierin wel volgen, immers niet iedereen kan zonder meer de kosten voor een verbouwing dragen. Maar als het nu gaat om simpele dingen als toegankelijkheid van een gebouw dat nieuw wordt gebouwd of gerenoveerd, dan is een standaard hiervoor geen overbodige luxe. Immers het is ook voor ondernemers duidelijk waaraan zij moeten voldoen in plaats van een 'nut' te moeten bepalen. Want hoe kan je nu het 'nut' bepalen van een winkel waar 5 rolstoelers per jaar binnenkomen. Is er dan sprake van nut? 

Voor elke ondernemer moet het eigenlijk niet gaan om de kosten, het moet gaan om de kansen die er liggen. Niet het 'nut' bepalen maar de 'winst' laten meespelen in de beslissing. Want het nut kan misschien laag zijn, maar het nut kan wel enorm veranderen als een koffietentje ineens wel toegankelijk is. Dan komen die rolstoelers wel binnen om een kopje koffie te drinken in plaats van naar de toegankelijke concurrent te gaan die een stuk verderop zit. En hoe moeilijk is het om een menukaart online te zetten, waarbij de blinde bezoeker deze kan openen op zijn of haar smartphone en deze voor te laten lezen of in braille te kunnen lezen? 

Toegankelijkheid is niet eng!

De oplossingen lijken soms ingewikkeld, maar vaak zijn ze dat niet. Dat wil niet zeggen dat dit AMvB met simpele oplossingen toegankelijkheid biedt. Nee, het biedt eigenlijk een voortborduren op een gebrek aan toegankelijkheid en een afschuiven op  kosten om het daarmee maar uit te kunnen stellen. Voor elke ondernemer met een beetje ambitie is dat geen optie, want ondernemen is innoveren en het aantrekken van nieuwe klanten. Nou ik zou zeggen, grijp die kans en laat zien dat toegankelijkheid niet zo eng en niet altijd duur is! Het is een kwestie van slimme, innovatieve oplossingen!

Inclusie vang je met stroop

De vakantieperiode is weer zo'n beetje op z'n einde en daarmee komt alles weer op gang. Ook de activiteiten die gaan over werk, aan het werk komen en de discussie rondom toegankelijkheid is daar sinds kort aan toegevoegd. Want met het ratificeren van het VN Verdrag, wat op 14 juli echt van kracht werd, is er een nieuwe dimensie ingegaan voor iedereen die te maken heeft met klanten, medewerkers met een beperking, etc. De vraag is alleen hoe je daar vorm aan gaat geven, hoe krijg je je werkgever of een bedrijf mee in de wereld van toegankelijkheid?

Na de invoering Participatiewet kwam het VN Verdrag voor de rechten van mensen met een handicap in beeld, ofwel het CRPD. Hierbij hoort toegankelijkheid en dat gaat verder dan de oprit of het verwijderen van een drempel, het gaat om ICT, werk, producten en diensten die worden aangeboden. Vrijwel alles waar je aan kan denken zal in enige vorm toegankelijk moeten worden. Hier is een nieuwe benaming voor in omloop die veel bedrijven nog niet kennen.

#A11Y

Bij A11Y gaat het om Accessibility, dus in goed Nederlands toegankelijkheid en is dus toepasbaar op vrijwel alle zaken waar ondernemers mee te maken krijgen. Om aan A11Y te werken zijn kennis en bewustzijn nodig. Kennis over de noodzaak en mogelijkheden die A11Y kan bieden en bewustzijn over de mogelijkheden die komen bij A11Y dienstverlening.

Pure business

Bij toegankelijkheid gaat het eigenlijk gewoon over business, het biedt kansen om nieuwe klanten binnen te halen en vooral ook om vergrijzende klanten met hun bijkomende beperkingen te behouden. Dus kort gezegd, het is gewoon good for business in een vergrijzende maatschappij om toegankelijk te zijn. Wie wil er nu klanten verliezen, niemand toch?

Als het gaat om nieuw klantpotentieel zullen veel ondernemers daar vraagtekens bij hebben, maar dan is mijn vraag waarom? Ik ben toch ook klant en waarom zou ik niet mogen vragen om een service waar ik zonder al teveel extra moeite ook gebruik van kan maken? Zonder het te merken hebben veel bedrijven klanten die niet zonder meer door hun website kunnen navigeren, en dat in een tijd van online shoppen! Terwijl de aanpassingen om een website toegankelijk te krijgen gewoon binnen het regulier onderhoud kunnen worden meegenomen en dus niet heel veel extra hoeven te kosten en dit in meervoud terug valt te verdienen.

Inclusief ondernemen

Ik gebruik de term al jaren als het gaat om het creëren van banen voor mensen met een handicap, maar het is veel meer. Bij inclusief ondernemen kijk ik ook naar de toegankelijkheid van producten, diensten, locaties, etc. waar klanten gebruik van maken. Kortom, het is gewoon good for business en wie wil dat nu niet?

Natuurlijk zijn er ook nu weer mensen de met harde hand bedrijven willen dwingen om te komen tot de omslag naar inclusie. Ik ben ervan overtuigd dat net als met de succesbedrijven als het gaat om de Participatiewet het vooral om de intrinsieke overtuiging gaat. Want de successen die zijn geboekt op het gebied van werk zijn vooral te danken aan bedrijven die hun nek uitstaken omdat ze de noodzaak voor hun business zagen. Zo werkt het ook met toegankelijkheid, doe je het omdat het moet dan doe je de basale dingen en laat je de echte kansen liggen, dan zal de winst minder zijn dan als je er vol voor gaat. Voor breed toepasbare oplossingen en voor de klanten die je wilt bedienen. Dat is waar business om gaat, dus als u met toegankelijkheid aan de gang wil doe het dan omdat het gewoon good for business is!